Primary tabs

“ဘုန္းတန္းခိုးႀကီးမားျခင္းကို ဖြင့္ဆို ေသာ ပတၱျမား”

ျမန္မာ့မိုးကုတ္ေျမမွ ထြက္ရွိေသာ အဖိုးတန္ ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ားတြင္ ျမန္မာ့ပတၱျမားသည္ ကမာၻေပၚတြင္ အရည္အေသြး အေကာင္းဆံုး၊ အရွားပါးဆံုးႏွင့္ တန္ဖိုးအနဂၣႀကီးမားဆံုးေသာ ေက်ာက္မ်က္ရတနာဟု ကမာၻ႔ေက်ာက္မ်က္ပညာရွင္အသီးသီးက လက္ခံထားၾကသည္။ 

စိန္သည္ မက္ေမာထိုက္ေသာ ရတနာပင္ ျဖစ္လင့္ကစား ယခုအခါတြင္ စိန္သည္ ေငြရွိပါက အလြယ္တကူ ဝယ္ယူႏိုင္ၿပီး အရည္အေသြးေကာင္းမြန္၍ ရွားပါးေသာ ပတၱျမားကိုမူ အလြယ္အကူဝယ္ယူ၍ မရႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ့ပတၱျမားမွာမူကား ေငြေပး၍ဝယ္သည့္တုိင္ေအာင္ ရွားပါးေသာေၾကာင့္ ကမာၻ႔ေစ်းကြက္တြက္ အရွားႀကီးရွားေနေသာ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ ျဖစ္သည္။ ပတၱျမား ကၽြမ္းက်င္သူ ဂ်က္ေအဘရာဟမ္ ဆိုသူက ပတၱျမားေက်ာက္ႀကီး ေက်ာက္ေကာင္း
မ်ားသည္ စိန္ထက္အဆ (၃၀) မွ (၅၀) အထိ ပိုမိုရွားပါးေၾကာင္း၊ ေစ်းႏႈန္းတြင္လည္း (၁၀)ကရက္ေက်ာ္သာ ထိပ္တန္းပတၱျမား ေက်ာက္ ေကာင္းတစ္ပြင့္သည္ (၁)ကရက္လွ်င္ ေဒၚလာ (၃)သိန္း ေစ်းႏႈန္းအထက္ပင္ ပို၍ရႏိုင္ေၾကာင္း၊ အျပစ္အနာအဆာကင္းသည့္ စိန္မ်ားအေနျဖင့္ ထိုေစ်းႏႈန္း၏ ေလးပံုတစ္ပံုခန္႔ကိုသာ ရႏိုင္ဖြယ္ရွိသည္ဟု ဆိုသည္။ 

ပတၱျမား (Ruby) ဟူေသာ ေဝါဟာရသည္ ဂရိေဝါဟာရ Anthrax ႏွင့္ ဆက္စပ္ၿပီး ျဖစ္ေပၚလာသည္ဟု ဆိုသည္။ အဆိုပါ  ဂရိေဝါဟာရမွာ ေတာက္ပေနေသာ ေသြးေရာင္ဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။ ဟိႏၵဴလူမ်ဳိးတို႔မွာ ပတၱျမားကို ပထမဦးဆံုး အသံုးျပဳခဲ့သူမ်ား ျဖစ္သည္။ ၎တုိ႔သည္ ပတၱျမားေက်ာက္ကို အလြန္ျမတ္ႏိုး၍ ေက်ာက္မ်က္အားလံုး၏ အႀကီးအကဲဟု သတ္မွတ္ၾကသည္။ ေက်ာက္သားအတြင္း၌ မီးရွိေသာေၾကာင့္ ပတၱျမားအေရာင္ေတာက္ပေနျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ယံုၾကည့္ၾကၿပီး ဝတ္ဆင္ျခင္းျဖင့္ က်န္းမာရႊင္လန္းျခင္းကို ျဖစ္ေစသည္ဟုဆိုသည္။ အေနာက္တုိင္းတြင္မူ အမ်ဳိးသမီးမ်ားဝတ္ဆင္ျခင္းျဖင့္ ေယာက်္ားမ်ားအေပၚ ပို၍ဆြဲေဆာင္ႏိုင္ေသာ စြမ္းအားကိုျဖစ္ေစသည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။ အိႏၵိယတုိင္းသားအခ်ဳိ႕ကမူ ပတၱျမားကို လွဴဒါန္းျခင္းျဖင့္ တမလြန္ဘဝတြင္ ဘုရင္ဧကရာဇ္ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။ ပတၱျမားသည္ ပိုင္ဆုိင္သူအား ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ပါးၿငိမ္းခ်မ္း၍ ဥစၥာစည္းစိမ္ကို ရန္သူမ်ဳိးငါးပါး ေႏွာင့္ယွက္ဖ်က္ဆီးျခင္းမွ ကာကြယ္ေပးသည္ဟု ဆိုသည္။ 

ျမန္မာ့စာေပတြင္ ပတၱျမားႏွင့္ပတ္သတ္၍လည္း ပတၱျမားမွန္လွ်င္ ႏြံမွာနစ္ေစေတာ့၊ မညစ္ပါတဲ့ ဒီအေရာင္၊ တိုးလို႔သာေျပာင္ဟု တစ္မ်ဳိး၊ ေရာ့ ပတၱျမား ေရာ့ နဂါး၊ ပတၱျမားဆန္ႀကိဳး၊ အဖိုး ျပည္တန္ဟူ၍ အမႊန္းတင္ ထည့္သြင္းေရးသားၾကသည္။ ျမန္မာ့ပတၱျမား ငေမာက္မွာလည္း ကမာၻေက်ာ္ထင္ရွားေသာ ေက်ာက္မ်က္ျဖစ္ၿပီး ငေမာက္၏ သမိုင္းမွာလည္း ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ားအား တသသျဖစ္ေနရန္ ဆြဲေဆာင္ေနဆဲျဖစ္သည္။ ဓာတ္ဖြဲ႕စည္းမႈ ပတၱျမားႏွင့္ နီလာတုိ႔မွာ အလူမီနီယမ္ ေအာက္ဆိုဒ္ ခရစၥတယ္ပံုေဆာင္ခဲမ်ားျဖစ္ၿပီး သန္႔စင္ေသာ အလူမီနီယမ္ေအာက္ဆိုဒ္စစ္စစ္မွာ အေရာင္အဆင္းမရွိေပ၊ တိုက္ေတနီယမ္ႏွင့္ သံအနည္းငယ္ေရာေႏွာေသာေၾကာင့္ အနီေရာင္ျဖစ္လာသည္။ ခ႐ိုမီယမ္အနည္းငယ္ႏွင့္ ထိေတြ႕ေသာအခါ ပန္းေရာင္ျဖစ္လာၿပီး သံခ်ည္းသက္သက္ ေရာေႏွာပါဝင္ေသာအခါ အဝါေရာင္ႏွင့္ အစိမ္းေရာင္၊ ခ႐ိုမီယမ္နဲ႔သံတို႔ထိေတြ႕ေသာအခါ လိေမၼာ္ေရာင္ ျဖစ္လာပါသည္။ ထိုအဆင့္ထိ ၎ေက်ာက္မ်က္မ်ားကို နီလာဟုသာ သတ္မွတ္ၾကၿပီး အလူမီနီယမ္ ေအာက္ဆုိဒ္ခရစၥတယ္တြင္ ခ႐ိုမီယမ္ လံုေလာက္စြာ ပါဝင္ေသာအခါ အနီေရာင္ရွိလာၿပီး ထိုအနီေရာင္ေက်ာက္မ်ားကိုသာ ပတၱျမားဟုေခၚဆိုၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ထိုု႔ေၾကာင့္ ပတၱျမားႏွင့္ နီလာတို႔သည္ မိခင္ေက်ာက္မ်က္တစ္မ်ဳိးထဲမွ ေပါက္ဖြားလာေသာ ညီအစ္ကိုေက်ာက္မ်က္မ်ားဟု ဆိုႏိုင္သည္။ 

ပတၱျမားသည္ စိန္ၿပီးလွ်င္ မာျခင္းအဆင့္ (၉)ရွိၿပီး သိပ္သည္းဆမွာလည္း စိန္ထက္ပိုမ်ားေသာေၾကာင့္ အေလးခ်ိန္ရွိေသာ ေက်ာက္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ့သမိုင္းတြင္ ပတၱျမားငေမာက္ဟုဆိုလွ်င္ ျမန္မာတုိင္းသိၾကၿပီး ျမန္မာဘုရင္မ်ား အစဥ္အဆက္ တန္ဖိုးထားခဲ့ေသာ ယင္းေက်ာက္မ်က္အား မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ အင္ၾကင္းေတာင္မွရရွိျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုၾကသည္။ မွတ္တမ္းအရဆိုလွ်င္ ခ်င္းတြင္းနယ္သား ငေမာက္ဆိုသူမွ ဆက္သျခင္းေၾကာင့္ ပတၱျမားငေမာက္ဟု ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားျခင္းျဖစ္သည္။ ကမာၻေပၚတြင္ အေကာင္းဆံုးပတၱျမားမွာ မိုးကုတ္မွထြက္ရွိေသာ ပတၱျမားမ်ားျဖစ္ၿပီး အိႏိၵယမွမဟာရာဂ်ာမ်ား၊ ပါရွားဘုရင္မ်ား၊ တူရကီမွ စူလတန္ဘုရင္မ်ား စုေဆာင္ထားေသာ အဖိုးထိုက္တန္ေသာ ပတၱျမားမ်ားမွာ မိုးကုတ္မွထြက္ ေသာ ေက်ာက္မ်က္မ်ားျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ မိုးကုတ္မွ ထြက္ေသာပတၱျမားအေရာင္သည္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ လည္သီးေရာင္အနီျဖစ္သည္၊ ယိုးဒယားမွထြက္ေသာ ပတၱျမားမွာမူ သံဓာတ္ပါရွိသျဖင့္ ၾကက္သဲအနီေရာင္ရွိ၍ ေစ်းကြက္တြင္ မတြင္က်ယ္လွေပ။ 

ျမန္မာ့ပတၱျမားသည္ ထူးျခားေသာ အရည္လည္ျခင္းေၾကာင့္ တန္ဖိုးႀကီးမားရျခင္း၊ နာမည္ႀကီးရျခင္းျဖစ္သည္။ ပတၱျမားကို လွည့္လည္၍ၾကည့္ေသာအခါ အနီရင့္ႏွင့္ လိေမၼာ္နီေရာင္ႏွစ္ေရာင္ ေျပာင္းလဲသည္ကို ေတြ႕ရွိရၿပီး ယင္းကဲ့သို႔ျဖစ္ျခင္းကို အရည္လည္ျခင္း (သို႔) ႏွစ္ေရာင္ျပျခင္းဟု ေခၚျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မိုးကုတ္ပတၱျမားကမာၻ၌ နာမည္ႀကီးရျခင္းမွာ Fluorescence အနီေရာင္ပါ ေပါင္းစပ္ေရာေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ေက်ာက္မ်က္ပညာရွင္ ရစ္ခ်စ္ဟူးစ္က ေျပာခဲ့သည္။ ပတၱျမားေက်ာက္မ်က္သည္ ဇူလိုင္လတြင္ေမြးဖြားသူမ်ား ဝတ္ဆင္ရမည့္ ေမြးေန႔ေက်ာက္အေဆာင္ျဖစ္ၿပီး အဂၤါေန႔ေတြ ေမြးဖြားေသာ အဂၤါသား၊ အဂၤါသမီးမ်ား ေဆာင္ရမည့္ေက်ာက္ဟုလည္း ဆိုၾကသည္။ ေနာက္ထပ္ ရွိေသးသည္မွာ အေနာက္ႏိုင္ငံတြင္ အိမ္ေထာင္သက္ (၁၅)ႏွစ္ႏွင့္ ႏွစ္(၄၀)ေျမာက္ မဂၤလာပြဲတြင္ေပးရေသာ လက္ေဆာင္မြန္ ေက်ာက္မ်က္ဟုလည္း သတ္မွတ္ၾကသည္။ 

ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ားထဲတြင္ ပတၱျမားသည္ မိန္းမသားတို႔ရဲ႕ ႏူးည့ံတဲ့အလွကို ပိုမို ေတာက္ႂကြ ရဲရင့္ေစသေယာင္ ပံ့ပိုးေပးတဲ့တြင္းထြက္ အဖိုးတန္တစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ ရဲရင့္ေသာ ေသြးအသြင္ အနီေရာင္ကို သူေဆာင္သည္။ တြင္းထြက္မ်ားသည္ အရည္အေသြးေကာင္းေလ တန္ဖိုးႀကီးေလျဖစ္ၿပီး ရဲရင့္တဲ့ ပတၱျမားအနီေရာင္ေၾကာင့္ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးရဲ႕အလွကို အဖိုးမျဖတ္ႏိုင္ ျဖစ္ေစသည္။ ေတာက္ႂကြေသာ ျပဒါးဓာတ္မ်ား ကိန္းေအာင္းရာမွ ပတၱျမားျဖစ္လာသည္ဟု အယူအဆရွိေသာေၾကာင့္ ျပဒါးမ်ားဟု ေခၚဆိုရင္းမွ အခုခ်ိန္တြင္ ပတၱျမားလို႔ အမည္တြင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုၾကပါသည္။ ပတၱျမား၏ အေရာင္သည္ အမ်ားအားျဖင့္ ေသြးကဲ့သို႔ေသာ အနီေရာင္ျဖစ္သည္။ တြင္းထြက္ေက်ာက္ထဲတြင္ အရည္အေသြးေကာင္းပါက 
တန္ဖိုးႀကီးေလသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မိုးကုတ္ေဒသမွ အမ်ားဆံုး ထြက္ရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မိုးကုတ္ေဒသကို ပတၱျမားေျမဟုလည္း တင္စားေခၚေ၀ၚ ၾကသည္။ 

ဓာတုေဗဒအရ ပတၱျမားႏွင့္ နီလာသည္ အလူမီနီယံအက္တမ္ (၃)ခုႏွင့္ ေအာက္စီဂ်င္ အက္တမ္(၂)ခုတို႔ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ ကိုရမ္ဒမ္ (Al2O3) ျဒပ္ေပါင္းသာျဖစ္သည္။ ထိုျဒပ္ေပါင္းအတြင္းသို႔ ခ႐ိုမီယံ ျဒပ္စင္အနည္းငယ္ ပါ၀င္ေသာေၾကာင့္ အနီေရာင္အျဖစ္ အေရာင္ရွိေနရျခင္းျဖစ္သည္။ ပံုေဆာင္စနစ္မွာ ႀတိဂုဏ္စနစ္ျဖစ္ၿပီး ေရာင္လက္အားျဖင့္ ဖန္ေရာင္လက္ျဖစ္သည္။ မာဆင့္မွာ (၉) ရွိၿပီး သဘာ၀တြင္းထြက္မ်ားအနက္ စိန္ၿပီးလွ်င္ အမာဆံုးတြင္းထြက္ျဖစ္ပါသည္။ ပတၱျမား၏ ထူးျခားတဲ့လွပ ဆန္းၾကယ္မႈမွာ ႀကိဳးလို႔ေခၚ တဲ့ ေဂၚႀကိဳးမ်ား ရွိျခင္းျဖစ္သည္။ ပတၱျမား၏ အရည္အေသြးကိုလုိက္ၿပီးအေခၚအေ၀ၚမ်ား ရွိသည္။ 

ပတၱျမားႏွင့္ပတ္သက္၍ အေခၚေ၀ၚမ်ား လည္သီးရည္- ၾကက္ဖလည္မွ ထြက္ေသာ ေသြးေရာင္အနီေရာင္ အျပည့္ရွိေသာပတၱျမားကိုေခၚျခင္း၊ ငါးရွည့္ေသြးရည္- ငါးရွည့္ေသြးကဲ့သို႔ အနီေရာင္ရွိေသာ ပတၱျမားေက်ာက္ကိုေခၚျခင္း၊ ခိုေသြးရည္- ပတၱျမားေက်ာက္အေရာင္တြင္ အျပာရည္စြက္ေသာ အေရာင္ကိုေခၚျခင္း၊ ယုန္ေသြးရည္-  ပတၱျမားေက်ာက္အေရာင္တြင္ အ၀ါရည္စြက္ေသာ အေရာင္ကိုေခၚျခင္း၊ သေျပသီးရည္- ပတၱျမားေက်ာက္အေရာင္တြင္ အျပာအညိဳ ေရာ ယွက္ေနေသာ သေျပသီးအေရာင္ကိုေခၚျခင္း၊ ဘံု ဘိုင္ညြန္႔ရည္- ႏွင္းဆီပန္းအေရာင္ စိုစိုေျပေျပနီနီ ရဲရဲအေရာင္ကို ေခၚျခင္း၊ ဘံုဘိုင္ရည္ - လူငယ္၏ ေသြးေရာင္အနီေရာင္ကိုေခၚျခင္း၊ ေက်ာက္တိမ္း ရည္- အနီတြင္ အျပာရည္လြန္ေသာ အေရာင္ကို ေခၚျခင္း၊ အရည္က်- အနီေရာင္ေဖ်ာ့ေသာ အေရာင္မ်ဳိးကိုေခၚျခင္း၊ ပန္းရည္- ႏွင္းဆီပန္းကဲ့သို႔ အေရာင္မ်ဳိးကိုေခၚျခင္း၊ ၾကက္သဲေရာင္အရည္- ညိဳပုပ္ပုပ္ႏွင့္ မည္းသေယာင္ အနီပုပ္ကိုေခၚျခင္း၊ ၾကက္သြန္ဥခြံအရည္- အနီေရာင္ေဖ်ာ့လွ်က္ အ
ျဖဴေရာင္ေရာေနျခင္းကိုေခၚျခင္း၊ ထံုးေက်ာက္ရည္ - နီေသာ္လည္းျဖဴၿပီး ေျခာက္ေတာက္ေတာက္ ျဖစ္ေနျခင္းကိုေခၚျခင္း၊ ကတီၱပါရည္- ကတၱီပါအ ျပာေရာင္ကဲ့သို႔ အျပာစကဲသို႔ျပာျခင္း၊ (နီလာ ေက်ာက္တြင္သာေခၚျခင္းျဖစ္သည္)။ 

ပတၱျမား ထြက္ရွိေသာႏိုင္ငံမ်ား ကမာၻေပၚတြင္ တန္ဖိုးအႀကီးမားဆံုး ပတၱျမားႏွင့္ နီလာထြက္ရွိသည့္ႏိုင္ငံမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံသာျဖစ္သည္။ ကမာၻေပၚမွာ အရည္အေသြး အေကာင္းဆံုး ပတၱျမားႀကီးေတြ ထြက္ရွိရာေနရာဟာလည္း မိုးကုတ္ၿမိဳ႕
ျဖစ္သည္။ သီရိလကၤာ၊ ထိုင္း၊ တန္ဇန္နီးယား၊ မြန္တာနား၊ မဒါဂတ္စတား၊ အာဖဂန္နစၥတန္၊ ပါကစၥတန္၊ ကေမာၻဒီးယား၊ ၾသေၾတးလ်၊ ကင္ညာႏွင့္ ႏိုက္ဂ်ီးရီးယား ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ထြက္ရွိေသာ္လည္း ကမာၻ႔အဆင့္မမွီေခ်။ ပတၱျမားကိုေဆာင္ရန္ အခ်က္အလက္ေလးေတြ သိဖို႔လိုအပ္သည္။ ပတၱျမားကို အေဆာင္ရတနာအျဖစ္ ၀တ္ဆင္မည္ဆိုရင္ အျပစ္အနာအဆာရွိတဲ့ ပတၱျမားကို မ၀တ္ဆင္သင့္။ သားသမီးႏွင့္တကြ မိသားစု၊ လုပ္ငန္းနဲ႔ အစစအရာရာ ပ်က္စီးေစသည္ဟု ဆိုၾက၏။ 
ပတၱျမားက အသိဉာဏ္ပြင့္လင္းမႈကို ရရွိေစၿပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာမွာ အမွားအယြင္းကင္းေစေသာ ေၾကာင့္ ဘုရင္ေတြနဲ႔ အႀကီးအကဲမ်ားဟာ တန္ဖိုးထားၿပီး၀တ္ဆင္ေလ့ ရွိသည္။ ပတၱျမားက ႏွလံုးရဲ႕ ခ်က္ကရကို လံႈ႔ေဆာ္ႏိုင္စြမ္းရွိ၍ အလိုရွိရာ ၿပီးေျမာက္ေစႏိုင္တဲ့ အစြမ္းလည္းရွိသည္။ အဖ်ားႀကီးၿပီး ကိုယ္အပူခ်ိန္ အလြန္အမင္းတက္တဲ့ သူမ်ား ပတၱျမားကို  လက္နဲ႔ကိုင္တြယ္ထိေတြ႕ထားမယ္ဆိုရင္ ကိုယ္အပူခ်ိန္က်ေစၿပီး ကိုယ္တြင္းက အဆိပ္အေတာက္ေတြကို ဖယ္ရွားႏိုင္ေစသည္္။ ေခါင္းအံုးေအာက္ထားအိပ္ရင္ အိပ္မက္ဆိုးေတြက လြတ္ေျမာက္ေစႏိုင္ေၾကာင္းဆိုသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ပတၱျမားကို ဣစာသယ ရတနာတစ္ပါးဟု သတ္မွတ္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ပတၱျမားကို ျမန္မာ့ထံုးထမ္း အစဥ္အလာအရ ညာဘက္လက္ သူႂကြယ္မွာ ၀တ္ဆင္သင့္သည္ဆိုၿပီး အေနာက္ႏိုင္ငံေတြတြင္ မေတာ့ ဘယ္ဘက္လက္တြင္ ၀တ္ဆင္ၾကေလ့ရွိ ၾကသည္။ န၀ရတ္ ကိုးပါးလက္စြပ္တြင္လည္း ပတၱျမားကိုအလယ္တြင္ထားၿပီး အျခားရတနာမ်ားက ေဘးမွရံထားတဲ့အတြက္ မည္မွ် အခ်က္အခ်ာက်သလဲဆိုတာ ျမင္ႏိုင္သည္။ ပတၱျမားဟူသည္ ခ်စ္ျခင္းနဲ႔ ခင္မင္မႈကို ေဖာ္ေဆာင္ေစၿပီး အသက္ဓာတ္ နဲ႔ သစၥာရွိျခင္းဟု ဖြင့္ဆိုၾကသည္။