Primary tabs

ဘာပဲလုပ္လုပ္ ႐ိုး႐ိုးသားသားပဲလုပ္ပါ...

Future Com. Adevertising နဲ႕ NET Com. Advertising တို႔ရဲ႕ co-founder အျဖစ္ တာ၀န္ယူလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ေဒၚေကျမတ္ခိုင္နဲ႔ ယခုလရဲ႕ entrepreneur စာမ်က္ႏွာအတြက္ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ စြန္႔ဦးလုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးအျဖစ္ စီးပြားေရးေလာကမွာ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားစြာနဲ႔ ရပ္တည္ဖို႔ ဘာေတြလိုအပ္တယ္၊ လုပ္ငန္းစတင္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ရတာေတြနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ျဖစ္ခ်င္သူ လူငယ္မ်ားအတြက္ ဗဟုသုတရစရာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဖၚျပေပးလိုက္ပါတယ္။

လက္ရွိလုပ္ကိုင္ေနေသာ ရာထူး
Future Com. Advertising ကို အစ္မနဲ႔ မနန္းႏြယ္လိႈင္ ႏွစ္ေယာက္က တည္ေထာင္ခဲ့တာ ပါ။ ၂၀၁၅ မွာ NET Com. Advertising  ထပ္ခ်ဲ႕ထားပါတယ္။  Future Com. Advertising  မွာ အစ္မက Account Director အေနနဲ႔ တာ၀န္ယူေပးထားတယ္။ NET Com. မွာေတာ့ MD အေနနဲ႔လုပ္ေပးေနပါတယ္။ မနန္းႏြယ္္လိႈင္ကလည္း  Future Com. Advertising မွာ MD ေနရာကိုလုပ္ေပးေနပါတယ္။  အစ္မတို႔ ၂ေယာက္က ဟိုဘက္ဒီဘက္မွ်ၿပီး တာ၀န္ယူၾကတာပါ။ 

လုပ္ငန္းစတင္ဖို႔ စိတ္ကူးခဲ့ပံု
Future Com. Advertising မစခင္္မွာ အစ္မနဲ႔ အစ္မသူငယ္ခ်င္းျဖစ္တဲ့ မနန္းႏြယ္လိႈင္တို႔ ၂ေယာက္လံုး Bates Advertising မွာ အလုပ္လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။  အဲဒီအခ်ိန္က ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ မီဒီယာေအဂ်င္စီဆိုတာ သိပ္မရွိေသးဖူး။ မီဒီယာေအဂ်င္စီဆိုတာ ကုန္အမွတ္တံဆိပ္ေတြရဲ႕ အေၾကာင္း၊ သတင္းအခ်က္အလက္နဲ႔၊ ေၾကာ္ျငာေတြကို စားသံုးသူေတြၾကားထဲ ထိထိေရာက္ေရာက္ ျဖန္ျဖဴးေပးရတဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ communication strategy ၊ media planning ၊ media buying စသျဖင့္ ေတြ ပါလာတယ္။ media department မွာ အစ္မတို႔ ႏွစ္ေယာက္စလံုးက media strategist အျဖစ္ လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒီလိုနဲ႔ ၂၀၀၂ ခုနွစ္ August လေလာက္မွာ၊ Bates Advertising က sanction ေၾကာင့္ ျပန္ဆုပ္သြားခဲ့ရပါတယ္။  လုပ္လက္စ clients ေတြ ကစဥ့္ကလ်ား ျဖစ္ကုန္ၾကတယ္။ သူတို႔ကို တာ၀န္ယူၿပီး ဆက္လုပ္ေပးဖို႔ လူမရွိဘူးျဖစ္ေနေရာ။ ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ကိုယ္တာ၀န္ယူခဲ့တဲ့ Brands အတြက္ contract terms ၿပီးတဲ့အခ်ိန္အထိ ကစဥ့္ကလ်ားမျဖစ္ေအာင္ ဆက္လုပ္ေပးလိုက္တယ္။ ၀န္ေဆာင္ခလဲမယူခဲ့ပါဘူး။ ကိုယ္ယူခဲ့တဲ့ တာ၀န္ကို ေက်ပြန္ေအာင္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တာပါ။

ေစတနာေရာင္ျပန္ဟပ္တယ္လို႔ပဲ ဆိုရမယ္။ ဆက္လုပ္ေပးလိုက္ေတာ့ အစ္မတို႔ clients ေတြက အစ္မနဲ႔ မနန္းႏြယ္လိႈင္အေပၚကို ယံုၾကည္မႈအျပည့္ရွိလာၿပီး Future Com. Advertising ကို စလုပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းၿပီး ယံုယံုၾကည္ၾကည္နဲ႔ အလုပ္အပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အစ္မတို႔မွာလည္း အစီအစဥ္ ရွိေတာ့ ရွိတယ္၊ သူတို႔ကလည္း ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္းအျပည့္ ယံုၾကည္မႈရွိတယ္။ ငါတို႔ brands ေတြကို တာ၀န္ယူလုပ္ေပးပါဆိုတာနဲ႔ အစ္မတို႔ တရား၀င္ တည္ေထာင္ျဖစ္ခဲ့ၾကတယ္ေပါ့။ အခုထိလဲ အဲဒီ clients ေတြနဲ႔ လုပ္ေနၾကတုန္းပါ။ ၂၀၀၃ ကေနစခဲ့တာဆိုေတာ့ အခုဆိုရင္ (၁၃)ႏွစ္ေတာင္ရွိၿပီ။   

ပထမဆံုးလုပ္ငန္းခြင္ အေတြ႕အၾကံဳ
ပထမဆုံးစခဲ့တဲ့ အလုပ္က part-time tutor လုပ္ခဲ့တယ္။ ဂုဏ္ထူးတန္းၿပီးလို႔၊ မဟာတန္းမတက္ခင္မွာ အဲ့ဒီတုန္းက part time tutor ေတြ ၀င္လုပ္ေလ့ရွိၾကတယ္။ အစ္မေနတာ ပုသိမ္မွာဆိုေတာ့ ပုသိမ္တကၠသိုလ္မွာပဲ part time tutor လုပ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ မာစတာတက္္ဖို႔ ရန္ကုန္ကိုျပန္လာတယ္။ အဲဒီေတာ့ အခ်ိန္ပိုင္းစာသင္တာကို ထြက္လိုက္ရတယ္။ 

မဟာတန္းတက္ဖို႔၊ ေန႔တစ္ပိုင္းေလာက္ပဲ အတန္းရွိေတာ့၊ အေတြ႕အၾကံဳရေအာင္က တစ္ေၾကာင္း၊ company လုပ္ငန္းဆိုတာ အဲအခ်ိန္က အသစ္အဆန္းဆိုေတာ့ လုပ္ၾကည့္ခ်င္လို႔ SPA ရဲ႕ လုပ္ငန္းခြဲတစ္ခုျဖစ္တဲ့ HAWAII Ice Cream မွာ 
General Manager ရဲ. secretary အေနနဲ႔စခဲ့တယ္။ ေက်ာင္းရွိလို႔ part time အျဖစ္ညိႇၿပီး အလုပ္၀င္ခဲ့တာပါ။  အဲဒီမွာ ထူးထူးျခားျခား ဘာျဖစ္တာ လဲဆိုေတာ့ အစ္မရဲ႕ GM က အစ္မကို စကၠထရီ  အလုပ္ကိုမခိုင္းခဲ့ဘူး။ မခိုင္းပဲသူကဘာေျပာလဲဆုိေတာ့... ငါ့ကိုဘာမွ လုပ္ေပးစရာမလိုဘူးတဲ့။ ငါလုပ္ခ်င္တာေတြကိုသာ ကူေပးပါတဲ့။ သူသိခ်င္တာက။ သူ႔ရဲ႕ marketing နဲ႔ sales team  ေတြရဲ႕ performance ေတြကို သိခ်င္တယ္။ report လုပ္ေပးရတာေပါ့။ အဲ့အခ်ိန္မွာ ျမန္မာျပည္မွာ marketing ဆိုတာဘာလဲလို႔ ေမးေနရတဲ့အခ်ိန္ဆိုေတာ့ အစ္မအတြက္အရမ္းခက္တာေပါ့ေလ၊ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲဆိုတာ မသိေတာ့ သူက guide ခ်ေပးၿပီး ခိုင္းခဲ့တာေပါ့။ တန္ဖိုးမျဖတ္ႏိုင္တဲ့ အေတြ႕အၾကံဳေတြရခဲ့ပါတယ္။

မဟာတန္းၿပီးဖို႔၊ thesis တစ္ခုေရးတင္ရပါတယ္။ လုပ္ရတဲ့ေခါင္းစဥ္က A New English Course for Myanmar Young Learners တုိင္းျပည္ကလည္း open economy စက်င့္သံုးေနၿပီဆိုေတာ့၊ စဥ္းစားမိတာက ကေလးေလးေတြရဲ႕ English language skills ကို ငယ္ငယ္ေလးကတည္းက reading နဲ႔ writing မကပဲ 4 skills လံုး ကၽြမ္းက်င္သင့္တယ္လို႔ ယူဆၿပီးလုပ္ခဲ့တာပါ။ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး research လုပ္ရေတာ့၊ အစ္မ Standford City Business Institute ကို အလုပ္၀င္လိုက္တယ္။ အဲ့ေက်ာင္းမွာ young learners ေတြအတြက္ သင္ေနတာရွိေတာ့ ကေလးေတြကိုစာသင္ရင္း၊ အစ္မရဲ႕စာတန္းအတြက္ တစ္ခါထဲ သုေသသနလုပ္ျဖစ္တာေပါ့။

လုပ္ေနရင္းနဲ႔ ဘာဆက္ျဖစ္လဲဆိုေတာ့ အစ္မမွာ marketing အေျခခံရွိထားတဲ့အခါက်ေတာ့ SCBI မွာcompany ေတြအတြက္  marketing အတန္းေတြဖြင့္ခ်င္တယ္။ ဒါေပမဲ့ သင္မဲ့ ဆရာက အဂၤလိပ္လိုပဲ သင္ႏုိင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ သင္တန္းသားေတြက ျမန္မာလိုပဲအားသန္ေတာ့ အခက္အခဲျဖစ္ေနတာေပါ့ေလ။ အဲဒီမွာ အစ္မကိုစမ္းၿပီးေတာ့ pilot teaching လုပ္ခိုင္းၾကည့္တယ္။  လုပ္ခိုင္းၾကည့္ေတာ့ Marketing နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေျပာလို႔ရသြားတယ္ေပါ့ေလ။ ဆိုေတာ့  English 
စာသင္ရင္းနဲ႔ Marketing သင္တဲ့သူျဖစ္သြားေရာ။

SCBI ကေန အစ္မက Bates Advertising ကို ေျပာင္းခဲ့တယ္။ အဲဒီမွာ media strategist လုပ္တယ္။ ေနာက္ အစ္မတို႔ Future Com. Advertising  ကို လုပ္ျဖစ္တယ္ေပါ့။

ေလ့လာဆည္းပူးခဲ့ေသာ ပညာ၀မ္းစာမ်ား
M.A (English) ရခဲ့ပါတယ္။ ေလ့လာခဲ့တဲ့အပိုင္းေတြကေတာ့ CIM ကို ႀကိဳးစားဖူးတယ္။ Advertising နဲ႔ Research ၂ဘာသာကို ေအာင္ခဲ့တယ္။ အလုပ္အရမ္းမ်ားလာေတာ့ အစ္မဆက္မလုပ္ျဖစ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ အလုပ္လုပ္တဲ့အခါမွာ ဒီပညာရပ္ေတြက တကယ္ကို အက်ဳိးရွိပါတယ္။

ျဖတ္သန္းခဲ့ေသာ ဘ၀အေတြ႕အၾကံဳမ်ား
အစ္မလုပ္ခဲ့တဲ့အလုပ္ေတြက တစ္ခုနဲ႔တစ္ခုမတူဘူး။ မတူဘူးဆိုတဲ့ အခါက်ေတာ့၊ ေျပာင္းတိုင္း အရမ္းေလ့လာရတယ္။ လုပ္ငန္းသဘာ၀ကို နားလည္ေအာင္လုပ္ရတယ္။ လူဆိုတာ ခက္ခဲရင္၊ အခ်ိန္မေရြးျပန္လွည့္ခ်င္တယ္ေလ။ ဒါေပမယ့္  အစ္မရဲ႕မူရင္းစိတ္ကိုက လုပ္မိၿပီးၿပီဆိုရင္ ျပန္ဆုတ္ရင္ ရွက္ဖို႔ေကာင္းတယ္လို႔ ယူဆတဲ့လူမ်ဳိး။ လုပ္ကိုလုပ္ရမယ္ဆိုတာကို သိတယ္။ စိတ္၀င္စားလာေအာင္၊ ဒီအလုပ္ကိုခ်စ္သြားေအာင္ လုပ္လိုက္တယ္။ အျခားသူေတြဆီကေန အမ်ားႀကီး သင္ယူရတယ္။ အမ်ားႀကီး ေလ့လာရတယ္။ လုပ္တယ္။ အခက္အခဲေတြ႕တဲ့အခါ အဲဒီလိုပဲ သြားရတယ္။ အဓိကကေတာ့ စိတ္ဓါတ္က်လို႔ မရဘူးေပါ့ေနာ္။ အစ္မငယ္ငယ္ေလးကတည္းက လုပ္ငန္းရွင္ျဖစ္ခ်င္ခဲ့တယ္။ ငယ္ငယ္တုန္းက ႐ူးသြပ္ၿပီး 
ေတာ့ ၀ုန္းဒိုင္းလုပ္တာေတြ အမ်ားႀကီး ျဖစ္ခဲ့ဖူးတယ္။ ျဖစ္ခဲ့ဖူးေတာ့ ကိုယ္အရမ္းလုပ္ခ်င္တဲ့ အလုပ္ကို အတင္းစြတ္လုပ္တယ္၊ မရရင္ စိတ္ဓါတ္က်တယ္။ ဒါမ်ဳိးေတြ ရွိခဲ့ဖူးတာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ အစ္မေျပာခ်င္တာက ကိုယ္လုပ္တဲ့ အလုပ္ကို ယံုယံုၾကည္ၾကည္ရွိရမယ္၊ ႐ူးသြပ္စြာနဲ႔ ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏုိးစြာနဲ႔ လုပ္ႏိုင္ခဲ့ရင္ အခက္အခဲဆိုတာ လြယ္လြယ္နဲ႔ ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဘ၀မွာ ေလးစားသေဘာက်သူေတြ
အစ္မအတြက္ ေလးစားအားက်ရသူေတြအမ်ားႀကီးပဲရွိတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဥပမာ- အစ္မရဲ႕အေဖဆိုပါစို႔။ ဘာမဆိုသူက အလုပ္လုပ္ရင္ well-plan ခ်တယ္။ Plan A /B  စ သျဖင့္ေပါ့။  ေခတ္ပညာတတ္ႀကီး မဟုတ္ေပမယ့္ 
ႀကိဳးစားတယ္၊ စနစ္ရွိတယ္။ အဲဒါကိုအစ္မသေဘာက်တယ္။ ေနာက္ထပ္တစ္ခုက အစ္မရဲ႕ အသိုင္းအ၀ိုင္းထဲမွာ အင္မတန္အလုပ္ႀကိဳးစားတဲ့ သူေတြရွိတယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕က အရမ္းႀကီးေအာင္ျမင္ေနတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ရဲ႕ စိတ္ဓါတ္နဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ လုပ္ပံုကိုင္ပံုေတြကို သေဘာက်တယ္။ အလုပ္ကို အင္မတန္ႀကိဳးႀကိဳးစားစားနဲ႔ ႐ိုး႐ိုးသားသားနဲ႔ လုပ္တဲ့သူေတြဆိုရင္ အရမ္းသေဘာက်တယ္။ ကိုယ္ယံုၾကည္ရာနဲ႔ ကိုယ့္သိကၡာကိုအျမဲထိန္းၿပီးသြားတဲ့ လူေတြကို သေဘာအင္မတန္က်တယ္။ အစ္မရဲ႕ ဆရာအမ်ားစုက အဲလိုလူေတြပဲ။ ယံုၾကည္မႈနဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာကို ဘာနဲ႔မွ မလဲတဲ့သူေတြေပါ့။ သူတို႔ကပဲ ထိန္းေၾကာင္းသင္ၾကားေပးခဲ့လို႔  ကိုယ္လည္း ဒီပံုစံနည္းနည္းထြက္တာေပါ့ေနာ္။ 

ေရွ႕ဆက္လုပ္ကိုင္မယ့္ Planning
၂၀၁၆ က တိုင္းျပည္အတြက္ေကာ၊ အားလံုးအတြက္ အျပာင္းအလဲႀကီးတာေပါ့။  လူေတြအတြက္ပါ အေျပာင္းအလဲျဖစ္တယ္။ အစ္မတို႔  ဘက္ကဘာစဥ္းစားလာရလဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္နွံမႈေတြေရာက္လာရင္ တကယ္ပဲကိုယ္ကသူတို႔နဲ႔ ရင္ေပါင္တန္းႏုိင္ၿပီလားေပါ့။ ရင္ေဘာင္တန္းႏိုင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ရေတာ့မယ္။ အခ်ိန္ဆြဲလို႔ မရေတာ့ဘူး။ အစ္မတို႔မသိေသးတာလည္း အမ်ားႀကီးရွိႏိုင္ေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကုိယ္္ကိုယ္တိုင္ေရာ၊ ကိုယ့္ team ေရာ ကိုယ့္ေပးေနတဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈေတြပါ  အင္တာေနရွင္နယ္အဆင့္၊ အင္တာေနရွင္နယ္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြနဲ႔ ညီေအာင္ႀကိဳးစားပါမယ္။ 

ဘ၀ရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈေသာ့ခ်က္
(၁)    ဘာပဲလုပ္လုပ္ လုပ္တဲ့အလုပ္တစ္ခုေပၚ ႏွစ္ၿခိဳက္စြာလုပ္ႏိုင္ရမယ္။
(၂)    စိတ္ေရာကိုယ္ပါႏွစ္ၿပီး လုပ္ရမယ္ ။
(၃)    စိတ္၀င္တစားနဲ႔ ႐ူးသြပ္စြာလုပ္ရမယ္ ။ 
အဲဒီ (၃)ခ်က္ပါရင္ အလုပ္ကမေအာင္ျမင္ႏုိင္စရာမရွိဘူးေပါ့။ ေနာက္ ကံအက်ဳိးေပးတာေလးလည္းရွိတယ္ေလ။ စိတ္နည္းနည္းရွည္ၿပီး အခြင့္ေကာင္းတစ္ခုကိုေစာင့္ရတယ္။ ၀မ္္းစာအားလံုးကို ျဖည့္ထားရမယ္၊ ေအာင္ျမင္မဲ့အခ်ိန္တစ္ခုကို မေရာက္တဲ့အခါမွာ မျဖစ္ေသးဘူး ဒါေပမယ့္၀ီရိယရွိရွိနဲ႔၊  ဇြဲရွိရွိနဲ႔ဆက္ၿပီး သြားရင္ေအာင္ျမင္မႈ အခ်ိန္နဲ႔ ကိုယ္ၾကံဳမွာပဲ။ ဒါကေတာ့ အစ္မရဲ႕ အေတြ႕အၾကံဳအရ ေျပာတာပါ။

ေနာက္၊ ဘာပဲလုပ္လုပ္ ႐ုိး႐ုိးသားသား လုပ္ဖို႔ပဲ။ အစ္မ ႐ိုးသားမႈကို အရမ္းသေဘာက်တယ္။ တည့္တည့္မတ္မတ္ျဖစ္တာ အေကာင္းဆံုးပဲ။ ႐ိုးသားတယ္ဆိုတာ မလိမ္၊ မေကာက္ပဲ ကိုယ္ရပ္တည္မႈအပိုင္းမွာ ကိုယ္သြားေနတဲ့အပိုင္း ကိုယ္ထင္ျမင္ယူဆေနတဲ့အပိုင္းကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း၊ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းျဖစ္တာ ပိုေကာင္းတယ္။ တျခား သူနဲ႔ ဆက္သြယ္တဲ့အခါမွာလည္း ဒီလိုပဲ ဆက္ဆံ တယ္။ ေနာက္ထပ္ (၁)ခုက၊ ဘာပဲလုပ္လုပ္ ေစတနာပါရမယ္လို႔ အျမဲယံုၾကည္တယ္။ အစ္မရဲ႕ team ကို ေျပာတဲ့အခါလည္း ဘာလုပ္လုပ္ ေစတနာထည့္ခိုင္းတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေငြရဖို႔ သက္သက္ရယ္ ေအာင္ျမင္မႈျဖစ္ဖို႔သက္ သက္ရယ္ကုိပဲ ရည္ရြယ္မယ္ဆိုရင္ ေအာင္ျမင္လာ လိမ့္မယ္လုိ႔ လံုး၀မယံုၾကည္ဘူး။  ေစတနာေလး ထပ္ေပါင္းထဲ့လိုက္ရင္ အဲဒီအလုပ္ေအာင္ျမင္မယ္ လို႔ အစ္မထင္တာပဲ။ 

လက္ရွိက်င့္သံုးေနေသာ စီမံခန္႔ခြဲမႈပံုစံ
Management style ကို ဘိုလိုေျပာရင္ေတာ့ autocratic  တို႔၊ democratic  တို႔၊ ဘာတို႔ေပါ့။ အ့ဲဒါေတြကို အစ္မမေျပာေတာ့ဘူး။  ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ သူတို႔ေျပာေနတဲ့ စတုိင္လ္ေတြကို အတိအက် က်င့္သံုးႏိုင္တာ နည္းပါေသးတယ္။  အစ္မ
က်င့္သံုးေနတာကေတာ့ team work ကို အစ္မအေလးထားတယ္။ ေနာက္ ေအဂ်င္စီရဲ႕ သေဘာတရားကိုက team လိုက္လုပ္ရတယ္။  အစ္မ သေဘာထားတာက ၀န္ထမ္းေတြေရာ အစ္မတို႔ေရာ အပါအ၀င္ အားလံုးဟာ လုပ္ငန္းတစ္ခုရဲ႕ေဒါက္တုိင္ေတြပဲ၊ ေဒါက္တုိင္ေလးေတြ ႀကီးထြားလာေလ အစ္မတို႔သယ္ရတဲ့ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးႀကီးကပိုေပါ့ပါးသြားတာေပါ့ေနာ္။  ဒါအစ္မယံုၾကည္ခ်က္။ လုပ္ငန္းျကီးထြားလာရင္ ၀န္ထမ္းေတြလဲ ႀကီးပြား တိုးတက္လာရမယ္။ ဒါကိုအေျခခံၿပီးေတာ့ team work  နဲ႔ပဲ လုပ္ေလ့ရွိတယ္။ အလုပ္ေပးေတာ့မယ္ဆိုရင္၊ လုပ္ရမယ့္သူ နားလည္ေအာင္လုပ္ေပးတယ္၊ ရွင္းလင္းေျပာျပေပးတယ္။ ငါတို႔လုပ္ရမယ့္ အလုပ္သည္ ဘာလဲ၊ target ကဘာလဲ။ သူတို႔ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္အေတြးအေခၚေတြပါ ပါေအာင္္ project ကိုေပးလိုက္တယ္။ သူတို႔ျပင္ဆင္မယ္၊ ၿပီးရင္ team လိုက္ျပန္၀င္ၿပီး ေဆြးေႏြးၾကတယ္။ အဲဒီအခါက်လို႔ရွိရင္ ကိုယ္က သင့္၏မသင့္၏ ေျပာတယ္၊ သူတို႔ကလည္း ျပန္ေျပာခြင့္ရွိတယ္။အဲဒီလိုပံုစံနဲ႔ပဲ သြားပါတယ္။

Team လိုက္လုပ္တဲ့အခါက်ေတာ့ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ အျပစ္တင္လို႔ မရေတာ့ဘူး။  အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုထဲမွာ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ အျပစ္တင္တာ team spirit  ကို ပ်က္စီးေစတယ္။ Team လိုက္လုပ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ငါတုိ႔အားလံုးစုေပါင္းၿပီး ဆံုးျဖတ္တယ္၊ ငါတုိ႔အားလံုးစုေပါင္းၿပီး လုပ္လိုက္တယ္၊ ေအာင္ျမင္မႈဆိုရင္လည္း အားလံုးရဲ႕ေအာင္ျမင္မႈ။ ဆံုး႐ႈံးမႈဆိုရင္လည္း ငါတို႔အားလံုးလုပ္လိုက္တယ္ ဒီနားေလးမွာ နည္းနည္းလြဲသြားတယ္၊ ေနာက္ တစ္ေခါက္က်ရင္ေတာ့ ငါတုိ႔ဘယ္လိုျပန္ျပင္မလဲေပါ့။ အဲဒီ ပံုစံနဲ႔ပဲ ဒီကုမၸဏီကိုသြားတယ္။

စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ျဖစ္ရျခင္းအေပၚခံယူခ်က္
ေကာင္းတာ၊ ဆိုးတာရယ္လို႔ ေျပာရတာေတာ့ နည္းနည္းခက္တယ္။  အေျခအေနေပၚမွာ မူတည္တယ္။ လုပ္ငန္းရွင္ျဖစ္ရတဲ့အတြက္ ေအာင္ ျမင္မႈရတယ္၊ ပိုက္ဆံရတယ္၊ အသိုင္းအ၀ိုင္းက်ယ္ ျပန္႔လာတယ္ေပါ့။ ပိုက္ဆံရလာတဲ့အခါက်ေတာ့ကိုယ္လုပ္ခ်င္တဲ့ ပရဟိတအလုပ္ေတြကို လုပ္ခ်င္လုပ္၊ ကိုယ့္ အသိုင္းအ၀ိုင္း တိုးတက္လာေအာင္ လုပ္ခ်င္လုပ္၊ ကိုယ္လုပ္ခ်င္တာကိုလုပ္လို႔ရတာေပါ့။ ဒါကေက်နပ္တဲ့ အပိုင္းေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ ေအာင္ျမင္မႈရလာေတာ့ personal glory ေၾကာင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ေက်နပ္တဲ့ ပီတိရွိတယ္ေပါ့။

အေရးႀကီးတာက၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းတစ္ခုကိုလုပ္တယ္ဆိုတာ ကိုယ္က လုပ္ငန္းတစ္ခုကို lead လုပ္လုိက္ရတာ။ lead လုပ္လိုက္ရၿပီဆိုရင္ တာ၀န္ယူမႈရယ္၊ တာ၀န္ခံမႈရယ္(၂)ခုပါလာတယ္။ Owner ပဲျဖစ္ပါေစ၊ leader လို႔ပဲ ေတြး ထားရမယ္။ ငါက ဒါကိုစလုပ္တယ္ဆိုရင္ပဲ ဦး ေဆာင္မႈလုပ္ရၿပီ။ တာ၀န္ကလည္းခံရၿပီ။

တာ၀န္ယူတယ္ဆိုတာ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုလံုးရဲ႕ လုိအပ္ခ်က္ေတြ အားလံုးကိုယူကိုယူရမွာ။ မယူလို႔မရဘူးေလ။ ျမတ္တုန္းကေတာ့ ကိုယ္ကယူၿပီးေတာ့ ႐ႈံးသြားမွ နင္တို႔လခေလွ်ာ့မယ္ဆိုတာကလည္း အစ္မကေတာ့ မႀကိဳက္ဘူး။ တာ၀န္ယူရတဲ့အခါက်ေတာ့ ပင္ပန္းတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက တာ၀န္ခံမႈ၊ တစ္ခုခုျဖစ္ခဲ့ရင္ေသာ္... team  တစ္ခုလံုးက လုပ္တာပဲေျပာေျပာ အစ္မကတာ၀န္ခံရမယ္။ သူလုပ္လို႔ သူ႔ကိုေခၚသြား သူ႔ကို  ေထာင္ခ်လိုက္လို႔ ေျပာလို႔မရဘူး။ အစ္မကေတာ့ အဲဒီလိုပဲယူဆတယ္။ အဲဒီေတာ့ တာ၀န္ယူမႈနဲ႔ တာ၀န္ခံမႈက လုပ္ငန္းရွင္ေတြအတြက္ေတာ့ ၀န္ပိေစတယ္။ တာ၀န္မယူလို႔ မရပါဘူး။ အရာရာတုိင္းကို တာ၀န္ယူရတယ္။ ဒါကို မေကာင္းတဲ့ အခ်က္လို႔ေျပာလို႔မရဘူး။ 

လုပ္ငန္းရွင္ျဖစ္ခ်င္သူမ်ားအတြက္ လမ္းညႊန္ခ်က္
အခုေခတ္မွာ ဘာလုပ္ခ်င္လဲလို႔ ေမးလိုက္ရင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ ျဖစ္ခ်င္တယ္ဆိုၿပီး ေျပာတာကို အရမ္းေတြ႕ရတယ္။ အဲဒီအခါ ဆက္ေမးရင္ ဘယ္လိုမ်ဳိး စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ျဖစ္ခ်င္ သလဲလို႔ ေမးလိုက္ရင္ ဘယ္အပိုင္းကို လုပ္ခ်င္တာလဲ မသိဘူးျဖစ္သြားၾကတယ္။ အစ္မေျပာခ်င္တာက နံပါတ္(၁)ဘာလုပ္ခ်င္လဲဆိုတာေတာ့ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းျဖစ္သင့္တာေပါ့။ IT နဲ႔ပတ္ သက္ၿပီး လုပ္ငန္းရွင္ျဖစ္ခ်င္တာလား၊ စားေသာက္ ကုန္လိုင္းလား စသျဖင့္ေပါ့။ သူမ်ားက ေကာ္ဖီဆုိင္ဖြင့္ပါလားဆိုလို႔ ေကာ္ဖီဆုိင္သြားဖြင့္၊ အင္တာနက္ကေဖးဖြင့္ပါလားဆို သြားဖြင့္ဆိုရင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ျဖစ္မွာမဟုတ္ဘူး။ ေငြရေပါက္ လြယ္တာကိုလုပ္တာက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ မဟုတ္ဘူးလို႔ အစ္မကေတာ့ယူဆတယ္။ ေက်ာင္းေထာင္ခ်င္တယ္ဆိုရင္လည္း တြက္ရမယ္...ပညာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ law ေတြ၊ school management ေတြ သိၿပီလားဆိုတဲ့ ၀မ္းစာအမ်ားႀကီး ျဖည့္ရပါလိမ့္မယ္။ ခ်က္ခ်င္းသိၿပီး ခ်က္ခ်င္းလုိက္လုပ္တာက အမွားအမ်ားႀကီး ေတြ႕ႏိုင္တယ္။ အစ္မကၾကံဳခဲ့ဘူးၿပီးသားဆိုေတာ့၊ အဲဒါေလးကို သတိေပးခ်င္ပါတယ္။

အခုေခတ္ကေလးေတြက စိတ္အရမ္းေလာတယ္။ ေလာေတာ့ အေစာနကအခ်က္ေတြကို မသိေတာ့ဘူး။ ကိုယ္သြားခ်င္တဲ့ နယ္ပယ္မွာ expert မျဖစ္ဘူး။ အမွားေတြအမ်ားႀကီးျဖစ္ေတာ့ မခံႏုိင္ပဲ ထြက္ေျပးသြားေတာ့တယ္။ထြက္ေျပး
သြားၿပီးရင္ စိတ္ဓါတ္က်ၿပီး၊ ေရွ႕ဆက္တုိးလို႔ မရေတာ့ဘူး။ အစ္မကေတာ့ လုပ္ငန္းတစ္ခုလုပ္ရင္ မေလာေစခ်င္ဘူး။ ေနာက္ ေလ့လာပါ။ လုပ္ငန္းတစ္ခုလုပ္ရင္ အဲ့လုပ္ငန္းကိုလုပ္ေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာတဲ့သူလည္းရွိမယ္၊ မေကာင္းဘူးလို႔ေျပာတဲ့သူလည္းရွိမယ္။ အဲ့(၂)ေယာက္လံုးရဲ႕ စကားကို ကိုယ္ကနားေထာင္ရမယ္။ ခ်ိန္ထိုးရမယ္။ အရမ္းလုပ္ခ်င္ေနတဲ့သူက မေကာင္းဘူးေျပာတဲ့လူရဲ႕ စကားကိုမၾကားခ်င္ေတာ့ဘူး။ ေကာင္းတယ္လို႔ေျပာတဲ့ သူေတြကိုပဲ သူလိုက္ေမးေတာ့မယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သူကို ေထာက္ခံေစခ်င္လို႔ေလ။ အဲဒါလည္း အမွားတစ္ခု။

ေနာက္ထပ္တစ္ခုက ဘာရွိလဲဆိုေတာ့ တကယ္လုပ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ အားမေလွ်ာ႔နဲ႔။ အစ္မ ေျပာေလ့ရွိတာက ျပင္ဆင္ထား။ စီးပြားေရးတစ္ခုလုပ္ရင္ျမတ္မယ္လို႔ ဘယ္သူမွမေျပာဘူး။၊ risk   ရွိတယ္။ ေန႔စဥ္ဘ၀ရွင္သန္ဖို႔ကို အစ္မတို႔က မျမတ္ေသးတဲ့လုပ္ငန္းထဲကေန ပိုက္ဆံဖဲ့ယူလို႔ မရ ဘူးေလ။ ကိုယ္စားဖို႔သံုးဖို႔ ယူရမယ္ဆိုရင္ အဆင္မေျပဘူး။ အနည္းဆံုး (၃)ႏွစ္စာေလာက္ ျပင္ဆင္္ထားရမယ္။ (၃)ႏွစ္အတြင္း မျမတ္ရင္ ဘယ္ လိုလုပ္မလဲဆိုတာမ်ဳိးေပါ့။ 

ေနာက္ လုပ္ငန္းစလုပ္မယ္ဆို ေစတနာလည္းပါရတယ္။ ကိုယ္မွန္းထားတာတစ္မ်ဳိး၊ တုန္႔ ျပန္တာက တစ္မ်ဳိးျဖစ္တတ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ တစ္ခါတေလက်ရင္ ပိုက္ဆံ... ပိုက္ဆံဆိုတာႀကီးပဲျဖစ္လို႔မရဘူး။ နာမည္ရေအာင္လုပ္ရတယ္။ စားသံုးသူေတြနဲ႔ ေကာင္းမြန္တဲ့ ဆက္ဆံေရးကိုလည္း တည္ေဆာက္ရတယ္။ စစခ်င္းမွာေတာ့ profit oriented ကို သိပ္အဆင္မေျပေလာက္ဘူးထင္တယ္။ လုပ္ငန္းတည္ေထာင္ဖို႔က ေလာလို႔မရဘူး၊ အိမ္စာေတြ ေက်ညက္ရမယ္။ ဒါမျဖစ္ရင္ အစားထုိးရမယ္။ plan B ကိုပါ လုပ္ထား။ အကုန္လံုးကို ေသခ်ာလုပ္ထားရမယ္။ (၃)ႏွစ္ ေလာက္ေတာ့ ႀကိဳးစားလုပ္သြားၾကတယ္။ အဲလိုုလုပ္သြားၾကတဲ့သူေတြကို အစ္မၾကည့္ေနတယ္၊ ႐ႈံးသြားတဲ့ သူသိပ္မရွိဘူး။ 

အခု လက္ဖက္ရည္ဆုိင္ေတြ အရမ္းေအာင္ျမင္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ ကိုယ္ကလက္ဖက္ရည္ဆုိင္လိုက္ဖြင့္လုိက္တာ ေကာင္းသလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ္က ပံုစံတစ္မ်ဳိးနဲ႔ ေဖါက္ၿပီး လုပ္မလားဆိုတာ စဥ္းစားရမယ္။ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာက သူမ်ားေအာင္ျမင္ရင္ ပံုတူကူးၾကတာပဲ။ ဒီလုပ္ငန္းေကာင္းရင္ ကိုယ္ကပိုက္ဆံရွိရင္ရွိသေလာက္ လုပ္ပလိုက္တယ္။ ဒီ market ေသးေသးေလးကိုပဲ ယူေနၾကတယ္။  လုပ္ငန္းတူရင္ သူမ်ားက ဒီနယ္ပယ္မွာ (၁၅)ႏွစ္ေလာက္ရွိၿပီးသား အရင္းေတြေတာင္ရေနၿပီ။ ကိုယ္ကသူ႔ကို သြားတုိက္ရင္ ေက်ာက္တံုးကိုေခါင္းနဲ႔ တုိက္သလိုျဖစ္ေနမွာေပါ့။ စားသံုးသူေတြက ဘာလိုခ်င္ေနသလဲဆုိတာကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေလ့လာၿပီးလုပ္။ ရွိတဲ့ဟာကို ဆန္းသစ္ေအာင္လုပ္္လိုက္မွကိုယ္က စြန္႔ဦးတီတြင္သူျဖစ္လာမွာေလ။ အဲဒီလိုမ်ဳိးလုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပိုေအာင္ျမင္မယ္ထင္တာပဲ။