ေလျဖတ္ျခင္းနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ ေခါင္းတစ္ျခမ္း ကိုက္ေရာဂါ

ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ေရာဂါ (migraine)ကို ခံစားေနရတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ ေလျဖတ္ႏိုင္ေခ် (၂) ဆပိုျမင့္မားေနေၾကာင္း သုေတသနျပဳမႈတစ္ခုက ေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီဆက္စပ္မႈကို ေဆးပညာနယ္ပယ္မွာ ရွိေနသူေတြအေနနဲ႔ သတိထားသင့္တယ္လို႔လည္း သတင္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒီေတြ႕ရွိခ်က္မတိုင္ခင္ကေတာ့ ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ေရာဂါခံစားရသူမ်ားဟာ ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါအေနနဲ႔ အျမင္အာ႐ံုမွာ အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္လာေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ ျပင္းထန္စြာေခါင္းကိုက္ျခင္းနဲ႔အတူ အျမင္ေ၀၀ါးလာျခင္း၊ အလင္းေရာင္စူးစူးမခံႏိုင္ျခင္းနဲ႔ အျမင္အာ႐ံုထဲမွာ ပဲတီပင္ေပါက္လိုေတြ ျမင္ေနျခင္းတို႔ ျဖစ္လာတတ္ၾကၿပီး ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ေ၀ဒနာ ခံစားေနရတဲ့ သူ (၄) ေယာက္မွာ (၁) ေယာက္ခန္႔ ဒီလိုေနာက္ဆက္တြဲ အျမင္အာ႐ံုေျပာင္းလဲျခင္း ခံစားရတယ္လို႔ Migraine Research Foundation က ဆိုပါတယ္။

အခုသုေတသနမွာ ပွ်မ္းမွ် အသက္ (၅၈) ႏွစ္ရွိတဲ့ အေမရိကန္အမ်ဳိးသမီး (၉၀၀) ေက်ာ္ကို ေလ့လာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ 

“ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ေရာဂါေရာ၊ ေလျဖတ္တာေရာက ဦးေႏွာက္ကို သက္ေရာက္မႈျဖစ္ေစတဲ့ ေရာဂါေတြပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေရာဂါႏွစ္ခု ဆက္စပ္မႈရွိေနႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဦးေႏွာက္ထက္ ေသြးေၾကာေတြရဲ႕ စြမ္းေဆာင္မႈက အဓိကေနရာက ရွိေနႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အသက္ငယ္ငယ္နဲ႔ ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ေရာဂါ ခံစားေနရတဲ့ အမ်ဳိးသမီးမ်ား စိုးရံြ႕စရာမလိုဘူး”လို႔ University of Toledo College of Medicine and Life Sciences ရဲ႕ Headache Research and Treatment Center မွ Dr. Gretchen Tietjen က ဆိုပါတယ္။

ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္းနဲ႔ ေလျဖတ္ျခင္း ဆက္စပ္ေနတဲ့သုေတသနကို အမ်ဳိးသားမ်ားမွာေတာ့ ေလ့လာခဲ့ျခင္းမရွိဘူးလို႔ သတင္းမွာ တစ္ဆက္တည္းေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္းေရာဂါဟာ အမ်ဳိးသားမ်ားမွာ အေတြ႕ရနည္းတဲ့ေရာဂါျဖစ္တဲ့ အ တြက္ေၾကာင့္ပါ။ ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ေရာဂါရွိေနတဲ့ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေနနဲ႔ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ ေလျဖတ္ျခင္းအထိ မျဖစ္ပြားႏုိင္ေအာင္ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းကို ေရွာင္ရွားသင့္ေၾကာင္း၊ ကိုလက္စထေရာကို တတ္ႏိုင္သမွ်ေလွ်ာ့ခ်သင့္ေၾကာင္းနဲ႔ အက္စထ႐ိုဂ်င္ပါ၀င္တဲ့ သေႏၶတားေဆးမ်ားကို သတိနဲ႔ ေသာက္သံုးသင့္ေၾကာင္း အၾကံျပဳထားပါတယ္။

၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာ
ပံုမွန္ ၀မ္းခ်ဳပ္ေလ့ရွိျခင္းဟာ ေက်ာက္ကပ္ကို ပ်က္စီးေစႏိုင္တာေၾကာင့္ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းကို သတိျပဳသင့္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးသတင္းတစ္ပုဒ္မွာ ေဖာ္ျပလာပါတယ္။

၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းကို သာမန္ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္လို႔ သေဘာမထားဘဲ အျမန္ကုသမႈယူျခင္းဟာ ေက်ာက္ကပ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေရာဂါမ်ားမျဖစ္ေအာင္ တားဆီးရာေရာက္တယ္လို႔ University of Tennessee Health Science Center ရဲ႕ သုေတသီမ်ားက ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားလာပါတယ္။  ပံုမွန္၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း အေလ့ရွိသူေတြဟာ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းအေလ့မရွိသူေတြထက္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် (၁၃) ရာခိုင္ႏႈန္း ပိုမ်ားၿပီး ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးႏိုင္ေခ် (၉) ရာခိုင္ႏႈန္းပိုမ်ားေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းအေလ့ရွိသူျခင္းယွဥ္ရင္ ပို၀မ္းခ်ဳပ္တတ္သူမွာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြ ပိုမ်ားေန တယ္လို႔လည္း ဆုိထားပါတယ္။

“ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြကို ေလ့လာရင္းနဲ႔ ဒီဆက္စပ္မႈကို ေတြ႕ခဲ့ရတာပါ။ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း နဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါဟာ တိုက္႐ိုက္ဆက္စပ္ေနတယ္လို႔ေတာ့ မဆိုလိုႏိုင္ပါဘူး။ အဲဒီလို ဆိုႏိုင္ဖို႔ ဆက္ေလ့လာမႈေတြ လုပ္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းကို သတိမထားဘဲ သာမန္လို႔ေတာ့ မစဥ္းစားသင့္ပါဘူး။ ဒီအေလ့အထဟာ သင့္ရဲ႕ အူလမ္းေၾကာင္းကို မ်ားစြာထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္” လို႔ သုေတသီေခါင္းေဆာင္က အၾကံျပဳေျပာဆိုထားပါတယ္။

ဒီေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္ကို ႏို၀င္ဘာ ၁၀ က ထုတ္ေ၀တဲ့ Journal of the American Society of Nephrology (JASN) မွာ ေဖာ္ျပထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

သင့္သြားဖံုးကို ဒုကၡေပးမယ့္ E-Cigarettes 
Electronic cigarettes ေတြဟာ ႐ိုး႐ိုးစီးကရက္ေတြလိုပဲ သင့္သြားဖံုးနဲ႔သြားေတြကို ဒုကၡေပးႏိုင္လို႔ နယူးေယာက္မွာရွိတဲ့ University of Rochester က သုေတသီေတြ ေလ့လာေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္ဟာ က်န္းမာေရးထိခိုက္ႏိုင္တဲ့ စီးကရက္ေတြ ေနရာမွာ အစားထိုးေသာက္သံုးေနသူ E-cigarettes သမားေတြအတြက္ ဒြိဟျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ 

"E- cigarette က အေငြ႕ေလာင္ကၽြမ္းတဲ့အခါ ဆဲလ္ေတြကို ေရာင္ရမ္းေစၿပီး ဆဲလ္ေတြအတြင္း ပံုပ်က္ေစတဲ့ ဖိအားေတြကို ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္ဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေလ့လာေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ့လို ဆဲလ္အတြင္းပိုင္းမွာ ပံုပ်က္သြားတဲ့အတြက္ ခံတြင္းေရာဂါအမ်ဳိးမ်ဳိးကို ျဖစ္ေစႏိုင္တာပါ။ လူတစ္ေယာက္က E-cigarette ဘယ္ေလာက္ေသာက္လဲ၊ ဘယ္လိုေသာက္လဲဆိုတဲ့ေပၚမူတည္ၿပီး အာခံတြင္းနဲ႔ သြားဖံုးပ်က္စီးမႈေတြလည္း ကြာျခားသြားႏိုင္ပါတယ္” လို႔ School of Medicine and 
Dentistry မွ ပါေမာကၡ Rahman က ရွင္းျပထားပါတယ္။

E- cigarette မွာပါ၀င္တဲ့ အနံ႔ဓာတု ပစၥည္းေတြကလည္း အာခံတြင္းထဲက ဆဲလ္ေတြ ပ်က္စီးေစတဲ့ေနရာမွာ အဓိက အခန္းက႑က ပါ၀င္ေနပါတယ္။

"E-cigarette ကုိ စြဲစြဲလန္းလန္းေသာက္ေနသူေတြ ေမ့ေနတဲ့အခ်က္တစ္ခ်က္က E-cigar-ette မွာလည္း ႐ိုး႐ိုးစီးကရက္လိုပဲ နီကုိတင္ဓာတ္ပါ၀င္ပါတယ္။ ပမာဏ အနည္းအမ်ားသာ ကြာတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ E- cigarette ကို အလြန္အကၽြံေသာက္ရင္လည္း သြားဖံုးေရာဂါေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္” လို႔ ေရးသားထားပါတယ္။

E-cigarette ထုတ္လုပ္သူေတြ အေနနဲ႔ သူ႔ထဲမွာပါတဲ့ ပါ၀င္ပစၥည္းေတြနဲ႔ အသံုးျပဳထားတဲ့ ဓာတုပစၥည္းေတြဟာ က်န္းမာေရး ဘယ္လိုအႏၲရာယ္ေတြ ရွိလာႏိုင္တဲ့အေၾကာင္း သံုးစြဲသူေတြ နားလည္ေအာင္ ေသခ်ာထုတ္ေဖာ္သင့္တယ္လို႔ သုေတသီေတြက အဆိုျပဳထားပါတယ္။

မ်ဳိး႐ိုးေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ႏွလံုးေရာဂါကို က်န္းမာစြာေနထိုင္နည္းႏွင့္ အႏိုင္ယူႏိုင္
သင့္မိဘ ဒါမွမဟုတ္ ေမာင္ႏွမသားခ်င္းတစ္ေယာက္ေယာက္ဟာ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ ေသဆံုးခဲ့တယ္ဆိုရင္ သင့္ႏွလံုးကို ပိုဂ႐ုစိုက္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ မ်ဳိး႐ိုးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ႏွလံုးေရာဂါကို က်န္းမာစြာ ေနထိုင္ျခင္းနဲ႔ အႏိုင္ယူႏိုင္ေၾကာင္း က်န္းမာေရး စာေစာင္တစ္ခုမွာေဖာ္ျပလာပါတယ္။

သင့္ႏွလံုးကို က်န္းမာေစတဲ့ ေနထိုင္ျခင္းနည္းလမ္းမ်ားကေတာ့ ေလ့က်င့္ခန္းတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးကို ပံုမွန္လုပ္ျခင္း၊ က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္တဲ့ အစားအေသာက္ကို မ်ားမ်ားစားသံုးျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္ကိုထိန္းထားျခင္းနဲ႔ ေဆးလိပ္ျဖတ္ျခင္းတို႔  ျဖစ္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ေဖာ္ျပထားတဲ့ နည္းလမ္း (၄)ခုကို အမ်ားႀကီးအားထုတ္စရာေတာင္မလိုဘဲ အနည္းငယ္အားစိုက္႐ံုနဲ႔ မ်ဳိး႐ိုးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ႏွလံုးေရာဂါေၾကာင့္ ႐ုတ္တရက္ ႏွလံုးရပ္ျခင္းျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကို ထက္၀က္ေလာက္ ေလွ်ာ့ခ်ပစ္ႏိုင္တယ္လို႔ Massachusetts General Hospital  မွ သုေတသီေခါင္းေဆာင္ Dr. Sekar Kathiresan က ဆိုပါတယ္။ 

လူတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ ဘ၀ေနထိုင္မႈေတြကို  ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္၊ အစားအေသာက္၊ ေလ့က်င့္ခန္း စတဲ့ အခ်က္ေလးခ်က္က ဆံုးျဖတ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ က်န္းမာတဲ့ဘ၀ေနထိုင္မႈရဖို႔ အဓိကက ေဆးလိပ္ျဖတ္ဖို႔၊ အ၀ မလြန္ဖို႔၊ ရက္သတၱပတ္တစ္ပတ္ကို တစ္ရက္ အနည္းဆံုး ေလ့က်င့္ခန္း ၾကာၾကာလုပ္ဖို႔နဲ႔ သမမွ်တတဲ့ အစားအေသာက္ကို စားဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။

ဥပမာအားျဖင့္ လူတစ္ေယာက္ဟာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ မ်ားႏိုင္တယ္၊ ဒါေပမဲ့ အ၀မလြန္ဖို႔ ဂ႐ုစိုက္ရမယ္။ တစ္ေန႔ကို (၁) နာရီၾကာေအာင္၊ ဒါမွမဟုတ္ (၂) နာရီၾကာေအာင္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျဖစ္ခ်င္မွ လုပ္ျဖစ္မယ္၊ ဒါေပမဲ့ တစ္ပတ္ကို တစ္ရက္ေလာက္ေတာ့ အခ်ိန္ရေအာင္ယူၿပီး ေလ့က်င့္ခန္းကို (၁) နာရီၾကာေအာင္ လုပ္သင့္တယ္။ ဒါဆိုရင္ က်န္းမာတဲ့ ဘ၀ေနထိုင္မႈကိုရႏိုင္တယ္။ 

တခ်ဳိ႕က်ေတာ့ မ်ဳိး႐ိုးက ႏွလံုးေရာဂါရွိလို႔ ႏွလံုးကို စစ္ေဆးခ်င္ၾကတယ္၊ ဒါေပမဲ့ ကိုယ့္မွာ ႏွလံုးေရာဂါ ရွိေနတယ္ဆိုတာ သိရင္လည္း စိတ္ဆင္းရဲတတ္ၾကျပန္တယ္။ ဒါဟာ နည္းမွန္လမ္းမွန္ မဟုတ္ဘဲ ကိုယ့္မ်ဳိး႐ိုးရွိလို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ပိုဂ႐ုစိုက္
ၿပီး ေနထိုင္တာကသာ မွန္ကန္တဲ့ နည္းလမ္းျဖစ္တယ္လို႔ အၾကံျပဳထားပါတယ္။

ႏွလံုးေရာဂါမ်ားရဲ႕ (၈၀%)ဟာ ေနထိုင္စားေသာက္ပံုမွန္ရင္ ဆိုးဆုိးရြားရြားမျဖစ္ေအာင္ တားဆီးႏိုင္တဲ့ ေရာဂါသာျဖစ္ပါတယ္လို႔ The University of Arizona-Phoenix ရဲ႕ ႏွလံုးေရာဂါ ႒ာနမွ ႒ာနမွဴး Dr. Martha Gulati ကဆိုပါတယ္။