ကန္စြန္းဥကုိ ဘာေၾကာင့္ စားေပးသင့္သလဲ

ကန္စြန္းဥ။ လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ ေနရာေဒသတိုင္းလိုလိုရရွိႏိုင္ၿပီး ေစ်းလည္း မႀကီးတဲ့ ကန္စြန္းဥကို ကေလးလူႀကီးမေရြး ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ၾကပါတယ္။ သင္ ကန္စြန္းဥကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းက ႏူးညံ့ၿပီး ခ်ိဳျမတဲ့အရသာ တစ္ခုတည္းေၾကာင့္လား။ ဒါဆိုရင္ ကန္စြန္းဥကို စားေပးသင့္တဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြထဲမွာ ထပ္ၿပီးထည့္သြင္းႏိုင္ဦးမယ့္ သင္မသိေသးတဲ့ ေနာက္ထပ္ က်န္းမာေရးအာနိသင္နဲ႔ အာဟာရတန္ဖိုးေတြအေၾကာင္းကို ဆက္လက္ေဖာ္ျပေပးခ်င္ပါတယ္။ 

ဗီတာမင္ C
ဗီတာမင္ C က ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ခုခံစြမ္းအားကို တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေစၿပီး အေအးမိျခင္း၊ တုပ္ေကြး နဲ႔ အျခားေသာဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ ဘက္တီးရီးယားမ်ားကူးစက္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ နာဖ်ားမႈ ေတြ အလြယ္တကူ မျဖစ္ေအာင္ တားဆီးေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါက ဗီတာမင္ C နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အမ်ားစုသိထားတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ၿပီး ဗီတာမင္ C က အ႐ိုးေတြနဲ႔ သြားေတြဖြဲ႔စည္းဖို႔ ၊ အစာေခ်ဖ်က္ဖို႔ နဲ႔ ေသြးဆဲလ္ေတြ ဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္ဖို႔ အတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ဗီတာမင္တစ္မ်ိဳးျဖစ္တာကိုေတာ့ သတိထားမိသူနည္းပါပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ဗီတာမင္ C က ဒဏ္ရာေတြကို အက်က္ျမန္ေစႏိုင္တဲ့ အာနိသင္ရွိၿပီး အသားအေရႏုပ်ဳိ တင္းရင္းေစတဲ့ Collagen ထုတ္လုပ္မႈကို ပိုၿပီးအားေကာင္းေစ ေအာင္ လံႈ႕ေဆာ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလ်ာ့က်ေစႏိုင္ၿပီး ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ခႏၶာကုိယ္ထဲက အဆိပ္အေတာက္ေတြကိုလည္း တိုက္ခုိက္ေပးႏိုင္တဲ့ အာနိသင္ရွိပါေသးတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ က်န္းမာေရး နဲ႔လွပႏုပ်ဳိမႈအတြက္မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ အဆိုပါဗီတာမင္ C  က ကန္စြန္းဥမွာ ပမာဏမ်ားမ်ား ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗီတာမင္ C ကို လိေမၼာ္သီး၊ သံပရာသီး စတဲ့ Citric အုပ္စုဝင္ အသီးအႏွံမ်ားကသာ မဟုတ္ဘဲ အက္ဆစ္ဓာတ္ ပါဝင္မႈ မရွိတဲ့ ကန္စြန္းဥကဲ့သုိ႔ေသာ အစားအစာမ်ားထံမွလည္း ရရွိႏုိင္ပါတယ္။ 

ဗီတာမင္ D 
ဗီတာမင္ D ကို ေနေရာင္ျခည္ ဗီတာမင္လို႔ လူသိမ်ားပါတယ္။ မွန္ပါတယ္။ ခႏၶာကုိယ္အတြက္လိုအပ္တဲ့ ဗီတာမင္ Dကို ေနေရာင္ျခည္မွ အဓိကရရွိႏိုင္ၿပီး တစ္ခ်ဳိ႕ေသာ အစားအစာမ်ားထံမွလည္း ရရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဗီတာမင္ D ရရွိႏိုင္တဲ့ အခ်ဳိ႕ေသာ အစားအစာမ်ားစာရင္းမွာ ကန္စြန္းဥ ပါဝင္ပါတယ္။ ဗီတာမင္ D က အ႐ိုးေတြ ၾကံ့ခိုင္ဖြ႔ံၿဖိဳးဖို႔ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ ဗီတာမင္ တစ္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး ကိုယ္ခံစြမ္းအား ေကာင္းမြန္ဖို႔ အေရးပါတဲ့ ဗီတာ မင္ တစ္မ်ဳိးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္က ေန
ေရာင္ျခည္ကို အလံုအေလာက္ရရွိတဲ့အခါ ဗီတာမင္ D အျဖစ္ ေျပာင္းလဲလိုက္ၿပီး အဆိုပါဗီတာမင္ က  ဗီတာမင္ အေနနဲ႔ေရာ၊ ေဟာ္မုန္းအေနနဲ႔ေရာ လုပ္ငန္း ၂ မ်ဳိးလံုးကို လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။ ေနေရာင္ျခည္ ေကာင္းေကာင္းမရရွိတဲ့ ႏုိင္ငံေတြမွာ Seasonal Affective Disorder (SAD) ဆိုတဲ့ ရာသီအလိုက္ျဖစ္ေပၚတဲ့ ဗီတာမင္ D ခ်ဳိ႕တဲ့မႈေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္ေပၚလာတဲ့ က်န္းမာေရးျပႆနာမ်ားကို ၾကံဳေတြ႕ရေလ့ရွိပါတယ္။ ဗီတာမင္ D က သင့္ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ စြမ္းအင္ ပမာဏ၊ အ႐ိုးနဲ႔ သြားေတြရဲ႕ သန္မာၾကံ့ခိုင္မႈ၊ ႏွလံုး၊ အာ႐ံုေၾကာ၊ အေရျပားနဲ႔ သိြဳင္း႐ိြဳက္ဂလင္းတို႔ရဲ႕ က်န္းမာေရးအျပင္ သင့္ရဲ႕စိတ္ခံစားမႈ အေျခအေနေတြ အတြက္ အေရးပါတဲ့ က႑မွာပါရွိေနတဲ့ ဗီတာ မင္ တစ္မ်ဳိးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သင့္ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ဗီတာမင္ D ျပည့္ဝလံုေလာက္ ေနဖုိ႔လိုအပ္ၿပီး ေနေရာင္ျခည္ကို ေဘးကင္းတဲ့ အခ်ိန္အတိုင္းအတာအတြင္း ထိေတြ႔ေပးဖို႔ လိုအပ္ၿပီး ကန္စြန္းဥကဲ့သို႔ေသာ ဗီတာမင္ D ပါဝင္တဲ့ အစားအစာမ်ားကိုလည္း ျဖည့္စြက္စားေသာက္ေပးဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ 

သံဓာတ္
ကန္စြန္းဥက သံဓာတ္ကို ႂကြယ္ႂကြယ္ဝဝရရွိႏိုင္တဲ့ အစားအစာမ်ားထဲက တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ သံဓာတ္က သင့္ရဲ႕ ျပင္ပက ကူးစက္လာတဲ့ ဘက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ ေရာဂါေတြကို တိုက္ထုတ္ရမယ့္ သင့္ရဲ႕ကိုယ္ခံစြမ္းအားေကာင္းမြန္ေနဖို႔အဓိက လိုအပ္တဲ့သတၱဳဓာတ္တစ္မ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။ လူအမ်ားစုက သံဓာတ္ရဲ႕ အဓိက လုပ္ငန္းတာဝန္က ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ စြမ္းအင္နဲ႔ ဆက္စပ္မႈရွိတာကိုပဲ သိထားၾကၿပီး သံဓာတ္ရဲ႕အျခားအေရးပါတဲ့ တာဝန္ေတြကိုေတာ့ ေမ့ေမ့ေလ်ာ့ေလ်ာ့ ရွိေန တတ္ပါတယ္။ သံဓာတ္က ေသြးနီဥနဲ႔ ေသြးျဖဴဥဆဲလ္ေတြ ထုတ္လုပ္ေပးႏိုင္ဖို႔ အဓိက လိုအပ္တဲ့သတၱဳဓာတ္တစ္မ်ိဳးျဖစ္သလို စိတ္ဖိစီးမႈကို ခႏၶာကိုယ္က ခံႏိုင္ရည္ရွိေအာင္ ကူညီေပးႏိုင္တဲ့ ဓာတ္တစ္မ်ဳိးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္ခံစြမ္းအားကို
ေကာင္းမြန္ေစႏိုင္သလို ပ႐ိုတိန္းအပါအဝင္ ခႏၶာ ကိုယ္က အျခား ဇီဝကမၼျဖစ္စဥ္ေတြကိုပါ တိုး တက္ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ ဒါက ကန္စြန္းဥကို သင္ဘာေၾကာင့္ စားသံုးသင့္သလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းအတြက္ ေနာက္ထပ္ အေျဖတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ 

Magnesium
ကန္စြန္းဥက သင့္ရဲ႕ အလြယ္တကူ စိတ္ဖိစီးမႈျဖစ္ေပၚတတ္တဲ့ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းေပးႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ကန္စြန္းဥမွာ Magnesium ႂကြယ္ဝစြာပါဝင္ၿပီး အဆိုပါ သတၱဳဓာတ္မွာ ခႏၶာကိုယ္ကို သက္ေတာင့္
သက္သာျဖစ္ေစၿပီး စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို ေျပေလ်ာ့ေစႏိုင္တဲ့ အာနိသင္ရွိေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ Magnesium က ေသြးေၾကာေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးအတြက္ အလြန္အေရးႀကီးၿပီး မရွိမျဖစ္ လိုအပ္တဲ့ သတၱဳဓာတ္တစ္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး ေသြး၊ အ႐ိုး၊ ႂကြက္သား၊ အာ႐ံုေၾကာစနစ္နဲ႔ ႏွလံုး စတဲ့ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ အေရးႀကီးတဲ့ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြ႕ရဲ႕ က်န္းမာေရးေကာင္းမြန္ဖို႔နဲ႔ ေကာင္းမြန္စြာ အလုပ္လုပ္ႏိုင္ဖို႔ အေထာက္အပံ့ေပးရတဲ့ သတၱဳဓာတ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေလ့လာဆန္းစစ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ၿပီးေနာက္ ေျမာက္အေမရိက က လူဦးေရ ၈ဝ% ခန္႔ဟာ ဒီလိုအေရးပါတဲ့ သတၱဳဓာတ္ကို လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရရွိထားတာကို ေတြ႕ရွိခဲ့ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ပညာရွင္ေတြဟာ က်န္းမာေရးအတြက္ Magnesium က အေရးပါေၾကာင္း သတိေပးထားၿပီး Magnesium ဓာတ္လံုလံုေလာက္ေလာက္ရရွိ ေအာင္စားေသာက္ေပးဖို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ ကန္စြန္းဥမွာ က်န္းမာေရးအတြက္ အေရးႀကီးၿပီး မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ Magnesium သတၱဳဓာတ္ ႂကြယ္ဝပါဝင္ပါတယ္။ 

ပိုတက္ဆီယမ္
ပိုတက္ဆီယမ္က ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းေတြ ပံုမွန္ျဖစ္ေနဖို႔၊ အာ႐ံုေၾကာ အခ်က္ျပမႈေတြ မွန္ကန္စြာ ျဖစ္ေနဖို႔ လိုအပ္တဲ့ Electrolytes တစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ ပိုတက္ဆီယမ္က ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ စနစ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ပံုမွန္အလုပ္လုပ္ႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့ သတၱဳဓာတ္တစ္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး ႂကြက္သားေတြကို သက္ေတာင့္သက္သာျဖစ္ေစဖို႔ ေဆာင္ရြက္ေပးသလို၊ ေရာဂါနဲ႔ထိခိုက္မႈတစ္ခုခုေၾကာင့္ ႂကြက္သားေတြ ေရာင္ရမ္းလာတဲ့အခါမွာ ေရာင္ရမ္းမႈကို ေလ်ာ့ေစဖို႔လည္း လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ ထိခိုက္မႈေတြကို ကာကြယ္ေပးသလို ေက်ာက္ကပ္က လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ ပံုမွန္ျဖစ္ေစဖို႔ထိန္းခ်ဳပ္ေပးႏိုင္တဲ့ သတၱဳဓာတ္တစ္မ်ဳိးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကန္စြန္းဥကို ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြထဲမွာ ဒီအဖိုးတန္တဲ့ သတၱဳ ဓာတ္လည္း ပါဝင္ပါတယ္။ 

ကင္ဆာေရာဂါကို ကာကြယ္ႏိုင္
အစာလည္းေဆး၊ ေဆးလည္း အစာဆိုတဲ့ စကားပံုအတိုင္း သဘာဝကရရတဲ့ အစားအေသာက္မ်ားဆီမွာ လူေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးကို တစ္နည္းတစ္လမ္းက ေစာင့္ေရွာက္ေပးႏုိင္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြ၊ ေဆးဖက္ဝင္ အာနိသင္ေတြ
ပါရွိေနတတ္ပါတယ္။ သင္လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အရာက က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္ေအာင္ ေနထိုင္စားေသာက္ေပးဖို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ကုသဖို႔ ေဆးမရွိေသးတဲ့ ကင္ဆာေရာဂါကုိ ကန္စြန္းဥ စားသံုးျခင္းျဖင့္ ကာကြယ္ေပးႏုိင္တယ္လို႔ဆိုရင္ သင္လက္ခံခ်င္မွ လက္ခံႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ပညာရွင္ေတြက သုေတသနလုပ္ငန္းေတြ ျပဳလုပ္ၿပီးေနာက္ ေရႊဝါေရာင္အဆင္းရွိတဲ့ ကန္စြန္းဥမွာ ကင္ဆာနဲ႔ အိုမင္းျခင္းကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့  Antioxidants ဂုဏ္သတၱိရွိေနတာကိုရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။ ကန္စြန္းဥရဲ႕ ေရြႊဝါေရာင္ (သို႔) လိေမၼာ္ေရာင္ အေရာင္အဆင္းက သူ႕မွာ Beta Carotene ကဲ့သို႔ေသာ စြမ္းအားျမင့္ Antioxidant ဂုဏ္သတၱိရွိတဲ့ Carotenoid ေတြ ႂကြယ္ဝစြာပါရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပေနတာျဖစ္ၿပီး အဆိုပါ Carotenoid က စားသံုးၿပီးေနာက္ ခႏၶာကုိယ္ထဲမွာ ဗီတာမင္ A အျဖစ္ေျပာင္းလဲသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဗီတာမင္ A က မ်က္လံုး နဲ႔ အျမင္အာ႐ံုရဲ႕က်န္းမာေရးကို ေကာင္း မြန္ေစသလို ကိုယ္ခံစြမ္းအားကိုလည္း ျမႇင့္တင္ ေပးႏိုင္စြမ္းရွိပါတယ္။ 

Harvard University က ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ လူေပါင္း ၁၂၄,ဝဝဝ ေက်ာ္ပါဝင္ခဲ့တဲ့  ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔တဲ့ ေလ့လာမႈတစ္ခုအရ Carotenoid ႂကြယ္ဝစြာပါဝင္တဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို ေန႔စဥ္စား ေသာက္တဲ့လူေတြမွာ အဆုတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် ၃၂ % ေလ်ာ့နည္းေနတာကို ေတြ႕ရွိခဲ့ရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ Women’s Healthy Eating and Living (WHEL) က သုေတသီေတြဟာလည္း အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ ရင္သားကင္ဆာ အဆင့္ ၁ ကို ေတြ႕ရွိၿပီး ကုသမႈေပးၿပီးေနာက္၊ ေသြးတြင္းမွာ Carotenoid ပါဝင္မႈျမင့္မားေနတဲ့၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ Carotenoid ႂကြယ္ဝစြာပါဝင္တဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို ပံုမွန္စားေသာက္ေပးတဲ့သူေတြမွာ တစ္ေက်ာ့ျပန္ကင္ဆာ ျပန္လည္ျဖစ္ပြားႏိုင္ေခ် နည္းပါးတာကိုေတြ႕ရွိခဲ့ရတယ္လို႔ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Carotenoid ႂကြယ္ဝစြာပါဝင္တဲ့ ကန္စြန္းဥကို စားသံုးေပးျခင္းက ကင္ဆာကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္တယ္လုိ႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

Ref; Health Benefits of Sweet Potatoes