ကေလးေတြကို ဒီလိုေကၽြးပါ - ေမြးကင္းစ မွ အသက္ ၁ ႏွစ္

ကေလးေတြကုိ အာဟာရျပည့္ေအာင္၊ အစားစားေအာင္ ဘယ္လိုေကၽြးရမလဲဆိုတဲ့ ကိစၥက မိဘတိုင္းအတြက္ စိန္ေခၚမႈတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးတစ္ဦးရဲ႕ အသက္ ၁ ႏွစ္ဆိုတဲ့ အသက္အရြယ္အပိုင္းအျခားဟာ ကေလးရဲ႕ ကိုယ္ကာယပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ဥာဏ္ရည္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ႏွစ္မ်ဳိးလံုးအတြက္ အေရးပါတဲ့ ကာလအပိုင္းအျခား ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအခ်ိန္မွာ သူတို႔စားေသာက္ရ တဲ့ အစားအေသာက္ေတြက ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးႀကီးထြားမႈ၊ က်န္းမာေရး၊ ဇီဝကမၼျဖစ္စဥ္၊ ကိုယ္ခံစြမ္းအားစနစ္  စတဲ့က႑အားလံုးအေပၚ အသက္ႀကီးလာတဲ့အခ်ိန္အထိ သက္ေရာက္မႈ ရွိေနမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အလြန္အမင္းစိုးရိမ္ေနဖို႔ေတာ့ မလိုအပ္ပါဘူး။ အာဟာရေဗဒ ပညာရွင္မ်ားနဲ႔ ဆရာဝန္ေတြ အၾကံျပဳထားတဲ့ ကေလးေတြကို ဘယ္လို ေကၽြးေမြးသင့္သလဲဆိုတဲ့ ႐ိုးရွင္းတဲ့ နည္းလမ္းေတြရွိေနပါတယ္။ ဒီလမွာေတာ့ ေမြးကင္းစ မွ အသက္ ၁ႏွစ္ အထိ ကေလးေတြအတြက္ မိခင္ႏို႔တိုက္ေကၽြးျခင္းအျပင္ ပထမဆံုးျဖည့္စြက္ အစားအစာမ်ားကို ဘယ္လို အဆင့္ေတြနဲ႔စတင္ေကၽြးေမြးေပးသင့္သလဲဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပေပးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ 

ပထမ ၆ လ
မိခင္ႏို႔တိုက္ေကၽြးျခင္းက ကေလးအတြက္ အေကာင္းဆံုးေရြးခ်ယ္မႈပါပဲ။ ကေလးတစ္ေယာက္အတြက္  ေမြးဖြားခ်ိန္ကစၿပီး အသက္ ၆ လ အထိ လိုအပ္တဲ့ အာဟာရအားလံုးနီးပါးကို မိခင္ႏို႔တစ္မ်ဳိးတည္း တိုက္ေကၽြး႐ံုနဲ႔ လံုေလာက္ေအာင္ရရွိႏိုင္ပါတယ္။ မိခင္ႏို႔မွာပဋိဇီဝပစၥည္းေတြ၊ အင္ဇိုင္းေတြ၊ Antimicrobial ၊ Anit-inflammatory စတဲ့ ကေလးရဲ႕ က်န္းမာေရးအတြက္ လိုအပ္တဲ့ အေရးႀကီးတဲ့ဓာတ္ပစၥည္းေတြပါဝင္သလို ကေလးရဲ႕ ဦးေႏွာက္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို တိုးတက္ေစမဲ့ Fatty Acids လည္းပါဝင္ပါတယ္။ ကေလးကို မိခင္ႏို႔တိုက္ေကၽြးျခင္းက မိခင္ကိုယ္တိုင္အတြက္လည္း အက်ဳိးရွိေစပါတယ္။ ကေလးကို ႏို႔တိုက္ေကၽြးေနစဥ္မွာ မိခင္ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ထဲက Oxytocin နဲ႔ Prolactin စတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြ ထြက္လာၿပီး အဆိုပါေဟာ္မုန္းေတြက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္တက္လာတဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကို ေလ်ာ့က်ေစဖို႔ အကူအညီျဖစ္ေစပါတယ္။ 

မိခင္ႏို႔က ကေလးအတြက္ အေကာင္းဆံုးဆိုတာ သံသယျဖစ္စရာ မလိုေပမဲ့ အကယ္၍အေၾကာင္းတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ကေလးကို မိခင္ႏို႔တိုက္ဖို႔ အဆင္မေျပႏိုင္တဲ့အခါ မိမိကိုယ္ကို အျပစ္မတင္ဖုိ႔ ပညာရွင္ေတြ တိုက္တြန္းအားေပးထားပါတယ္။ Formula-milk လို႔ေခၚတဲ့ ကေလးေတြရဲ႕ အသက္အရြယ္ အပိုင္းအျခားအလိုက္လိုအပ္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြပါဝင္ေအာင္ အထူးထုတ္လုပ္ေပးထားတဲ့ ႏို႔မႈန္႔ေတြရွိၿပီး ႏို႔မႈန္႔တိုက္ေကၽြးခံရတဲ့ ကေလးေတြမွာ ႀကီးမားတဲ့ျပႆနာမ်ဳိးျဖစ္တာ မေတြ႕ရဘူးလုိ႔ ပညာရွင္ေတြ မွတ္ခ်က္ျပဳထားပါတယ္။ 

ေမြးစကေန အသက္ ၆ လအရြယ္ထိ မိခင္ႏို႔တစ္မ်ဳိးတည္းသာ ေသာက္သံုးရမဲ့ ကေလးတစ္ေယာက္က သူ႔အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြကို မိခင္ႏို႔မွ တစ္ဆင့္သာ ရရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ မိခင္ျဖစ္သူရဲ႕အစားအေသာက္နဲ႔ အာဟာရဓာတ္က အေရးပါတယ္လို႔ ဆိုရမွာပါ။ 

မိခင္ႏို႔ဟာ ကေလးတစ္ေယာက္ လိုအပ္တဲ့ အာဟာရဓာတ္အားလံုုးကို ျဖည့္တင္းေပးဖို႔ လံုေလာက္တယ္ဆိုေပမယ့္ မိခင္ျဖစ္သူရဲ႕ က်န္းမာေရး အေနအထား၊ အစားအေသာက္ စားသံုးမႈပံုစံေၾကာင့္ တစ္ခါတစ္ရံ ကေလးအတြက္ လိုအပ္တဲ့ အခ်ဳိ႕ေသာ အာဟာရဓာတ္ေတြ ခ်ဳိ႕တဲ့တာမ်ဳိး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိခင္ျဖစ္သူက က်န္းမာေရးနဲ႔ သင့္ေတာ္တဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို အာဟာရျပည့္ဝေအာင္ စားေသာက္ေပးရမွာျဖစ္ၿပီး အကယ္၍အသက္ ၆ လ မွ ၁ ႏွစ္ အသက္ ၄ ကေန ၆ လ မေက်ာ္မခ်င္း ကေလးေတြရဲ႕အစာေခ်စနစ္က အစာအမ်ားစုကို ေခ်ဖ်က္ဖို႔ အဆင္သင့္ မျဖစ္ေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ကေလးတစ္ဦးဟာ ေမြးကာစက ရွိထားတဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ရဲ႕ ႏွစ္ဆရွိလာၿပီ၊ ေခါင္းေထာင္ႏိုင္ၿပီ၊ ထိုင္ႏိုင္ၿပီ၊ အစာခြံ႔ဖို႔ ျပင္တဲ့အခါ ပါးစပ္ကေလးဖြင့္ေပးတဲ့ တု႔ံျပန္မႈမ်ဳိးလုပ္ႏိုင္ၿပီ၊ အစာကို ၿမိဳခ်ႏိုင္ၿပီဆိုရင္  မိခင္ႏို႔အျပင္ အျခားျဖည့္စြက္စာေတြကို စတင္ေကၽြးဖို႔ သင့္ေတာ္ၿပီလို႔ အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ ယူဆႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးအမ်ားစုက အသက္  ၆ လအရြယ္ေလာက္မွာ အထက္မွာ ေဖာ္ျပထားတာေတြကုိ စတင္လုပ္ေဆာင္လာႏိုင္ေလ့ရွိပါတယ္။ 

ကေလးတစ္ဦး မိခင္ႏို႔အျပင္ အျခားျဖည့္စြက္စာေတြ စတင္စားႏုိင္လာၿပီဆိုရင္ မိဘေတြ ၾကံဳလာရတဲ့ ေမးခြန္းက ကေလးကို ဘာေကၽြးသင့္ သလဲ၊ ဘယ္လုိေကၽြးရမလဲ ဆိုတဲ့ေမးခြန္းေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးကို အစာစေကၽြးတဲ့အခါမွာ မေလာဖို႔လည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ ကေလးရဲ႕ တု႔ံျပန္ပံုကို ၾကည့္ၿပီး အကယ္၍ ကေလးက အစာကို လက္မခံလိုေသးဘူးဆိုရင္ အခ်ိန္ခဏ ဆက္ေစာင့္ဖုိ႔ ပညာရွင္ေတြတိုက္တြန္းပါတယ္။ ကေလးကို ျပင္ပျဖည့္စြက္စာေတြကို စတင္ေကၽြးေမြးတဲ့အခါ အစားအစာ အမ်ဳိးအစားအလိုက္တစ္ဆင့္ခ်င္း ေကၽြးေမြးသြားတာက မိဘျဖစ္သူအတြက္ ကေလးႀကီးလာတဲ့အထိ အစားအေသာက္ေကၽြးေမြးရ လြယ္ကူေစသလို မိခင္ႏို႔စို႔ေနရာက အျခားအစားအေသာက္ေတြကို စတင္လက္ခံရမဲ့ ကေလးျဖစ္သူအတြက္ပါ သက္ေတာင့္သက္သာရွိေစပါတယ္။ 

အဆင့္ ၁ - ဆန္မႈန္႔
ဆန္နဲ႔ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ အာဟာရမႈန္႔နဲ႔ မိခင္ႏို႔၊ဒါမွမဟုတ္ ႏို႔မႈန္႔နဲ႔ ေရာၿပီးေကၽြးတာက ကေလးအတြက္ အစပိုင္းမွာ အသင့္ေတာ္ဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက ကေလးရဲ႕ အစာေခ်စနစ္အတြက္လည္း သင့္ေတာ္ၿပီး ဓာတ္မတည့္တာမ်ဳိး ျဖစ္ႏိုင္ေျခ အနည္းဆံုး အစာတစ္မ်ဳိးလည္း ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အျခားေကာက္ႏွံေတြနဲ႔ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ အာဟာရမႈန္႔ေတြလည္းရွိၿပီး ဆန္မႈန္႔ကိုေတာ့ မိဘေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ႐ိုးရာအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ေလ့ရွိပါတယ္။

 

အဆင့္၂ - ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ား
ဆန္မႈန္႔ေကၽြးတာ အဆင္ေျပတယ္၊ ကေလးကလည္း ေကာင္းေကာင္းစားတယ္ဆိုတဲ့ အခါမွာ ေနာက္တစ္ဆင့္အေနနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြကို စတင္ေကၽြးၾကည့္ဖုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးရဲ႕ အရသာခံ အာ႐ံုအရ အစပိုင္းမွာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြရဲ႕ အရသာက တစ္မ်ဳိးျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ေနႏိုင္ေပမယ့္ အာဟာရဓာတ္ပါဝင္မႈ မ်ားျပားတာေၾကာင့္ မိဘျ ဖစ္သူက အနည္းငယ္ အားစိုက္ၿပီး ကေလးကို အက်င့္လုပ္ၿပီး ေကၽြးေပးသင့္ပါတယ္။ ဥနီ၊ ကန္စြန္းဥလိုမ်ဳိး အရသာခ်ိဳတဲ့ အစားအစာမ်ဳိးကို အျခားဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ားနဲ႔ ေရာထည့္ၿပီး ေက်ညက္ေနေအာင္ေခ်ၿပီး ေကၽြးေပးႏိုင္ပါတယ္။ 

အဆင့္ ၃ - အသီးမ်ား
ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြကို စတင္ေကၽြးၾကည့္ၿပီးမွ အသီးေတြကို ေကၽြးပါလို႔ ကေလးအာဟာရေဗဒပညာရွင္ေတြ အၾကံျပဳထားပါတယ္။ အကယ္၍ အသီးေတြကို အရင္ေကၽြးလိုက္မယ္ဆိုရင္ ကေလးေလးက သူစားရမဲ့ အစားအေသာက္
အားလံုးက ခ်ိဳတဲ့အရသာရွိမယ္လို႔ ထင္မွတ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္း အျခားအစားအစာ ေကၽြးတဲ့အခါ အခက္ အခဲၾကံဳေတြ႔ လာရႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္အေရးႀကီး တဲ့ အခ်က္က ကေလးတစ္ဦးရဲ႕ အစာေခ်စနစ္က ခ်ဳိတဲ့အသီးေတြမွာပါေလ့ရွိတဲ့ Fructose လို႔ေခၚတဲ့ သၾကားဓာတ္ကို ေကာင္းေကာင္း မေခ်ဖ်က္ႏိုင္ေသးတာေၾကာင့္ ဝမ္းေလ်ွာတာမ်ဳိးလည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ငွက္ေပ်ာသီး၊ သစ္ေတာ္သီး၊ မက္မြန္သီး နဲ႔ ပန္းသီးလိုမ်ဳိး အသီးေတြကို စတင္ၾကည့္တာက အေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ 

အဆင့္၄ - ပ႐ိုတိန္း
အထက္ေဖာ္ျပပါ အစားအစာေတြကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေကၽြးၿပီးေနာက္ အဆံုးမွာ ႀကီးထြားဖြ႔႔ံၿဖိဳးဖို႔ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ ပ႐ိုတိန္းကို စတင္မိတ္ဆက္ ေပးရေတာ့မဲ့ အခ်ိန္ေရာက္ပါၿပီ။ ပ႐ိုတိန္းကို စတင္မိတ္ဆက္တယ္ဆိုတဲ့အခါမွာ ပ႐ုိတိန္းဓာတ္ ႂကြယ္ဝစြာပါဝင္တဲ့ အသား၊ ပဲအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြကို ကေလးကို စတင္ေကၽြးတာကို ဆိုလိုတာျဖစ္ပါတယ္။ အသားနဲ႔ ပဲအမ်ဳိးမ်ဳိးကို ေကၽြးေမြးဖို႔ ျပင္ဆင္တဲ့အခါမွာ မခ်က္ခင္ ေသခ်ာစြာသန္႔စင္ေဆးေၾကာဖို႔နဲ႔ လံုးဝက်က္သြားေအာင္ ခ်က္ျပဳတ္ေပးဖို႔ လိုအပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးကို ေကၽြးမဲ့အခါ ထမင္း၊ အသား၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္အားလံုးကို Puree လို႔ ေခၚေလ့ရွိတဲ့ ႏူးညံ့တဲ့ အႏွစ္ျဖစ္သြားတဲ့အထိ ႀကိတ္ေခ်ေပးဖို႔လည္း လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ အသက္ ၆ လ မွ ၁ ႏွစ္အရြယ္ကေလးတစ္ဦးရဲ႕ အစာေခ်လမ္းေၾကာင္းက ပ႐ိုတိန္းကို အစပိုင္းမွာ လက္ခံဖို႔ အခ်ိန္အနည္းငယ္ယူရၿပီး ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႔ ကေလးမွာဝမ္းခ်ဳပ္တာ၊ ဝမ္းမာတာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ စိုးရိမ္ဖို႔မလိုဘဲ ေနာက္ပိုင္းမွာ အသားက်သြားမွာပါလို႔ ပညာရွင္ ေတြဆိုထားပါတယ္။

၁ ႏွစ္ နဲ႔ အထက္
ကေလး အသက္ ၁ႏွစ္ေက်ာ္လာၿပီဆိုရင္တာ့ သူတို႔အတြက္ အစားအစာေရြးခ်ယ္စရာက ပိုမိုမ်ားျပားလာပါၿပီ။ ေထာပတ္သီး၊ အေစ့အဆန္ အမ်ဳိးမ်ဳိး၊ အသား၊ ၾကက္သား နဲ႔ ငါး၊ ၾကက္ဥ အႏွစ္၊ ႏြားႏို႕ နဲ႔ ႏို႔ထြက္ပစၥည္း၊ ဂ်ဳံ စတဲ့ အစားအစာ အုပ္စုအားလံုးနီးပါးကို မွ်တေအာင္ စတင္ၿပီး ေကၽြးလို႔ရပါၿပီ။

 

ဓာတ္မတည့္ျခင္း 
သတိထားသင့္တာကေတာ့ ကေလးကို အစားအေသာက္ အသစ္တစ္မ်ဳိး စတင္ေကၽြးမယ္ဆိုတုိင္းမွာ အဆုိပါ အစားအစာနဲ႔ ကေလးရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္က ဓာတ္တည့္မႈရွိရဲ႕လားဆိုတာကို ေစာင့္ၾကည့္ေပးဖို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အကယ္၍ အစားအေသာက္ တစ္မ်ဳိးမ်ဳိးကို ကေလးရဲ႕ခႏၶာကိုယ္က လက္မခံလိုေၾကာင္း လကၡဏာေတြ ျပသတဲ့အခါ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသၿပီး အၾကံဥာဏ္ေတာင္းပါ။ လကၡဏာေတြက ျပင္းထန္မႈမရွိဘူးဆိုရင္ ေနာက္ထပ္ ၃ လေလာက္ၾကာတဲ့အခါမွာ အဆိုပါ အစားအေသာက္ကို ျပန္ေကၽြးၾကည့္ၿပီး ေစာင့္ၾကည့္ပါ၊ ကေလးက ပထမဆံုးအၾကိမ္ စေကၽြးတုန္းက ျဖစ္ခဲ့သလို တူညီတဲ့လကၡဏာ၊ ဒါမွမဟုတ္ ပိုမိုျပင္းထန္တဲ့ လကၡဏာေတြျပခဲ့ရင္ ဒီအစားအေသာက္နဲ႔ ဓာတ္မတည့္ဘူးလို႕ယူဆၿပီး ဂ႐ုစိုက္ရေတာ့မွာပါ။ ၃ လ ၾကာၿပီး ေနာက္တစ္ႀကိမ္ေကၽြးတဲ့အခါမွာ ကေလးထံက သံသယျဖစ္စရာ ဘာတံု႔ျပန္မႈမ်ဳိးမွ မျပဘူးဆိုရင္ေတာ့  ဆက္လက္ေကၽြးေမြးႏိုင္ပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့ ကေလးအေျခအေနကို ဆက္လက္ေစာင့္ၾကည့္ေပးပါလို႔ ဆရာဝန္ေတြ အၾကံျပဳထားပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ကေလးေတြနဲ႔ ဓာတ္မတည့္တဲ့ လကၡဏာမ်ဳိးျပေလ့ရွိတဲ့ အစားအစာေတြက ၾကက္ဥအကာ (သို႔) ၾကက္ဥ၊ ေျမပဲ၊ ႏြားႏို႔၊ ဂ်ဳံ နဲ႔ ပဲပိစပ္၊ ပဲႏို႔ စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။

Ref ; Infant nutrition: The best nutrition from birth to year one.