ေဆးဖက္ဝင္ ထိပ္တန္းဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္မ်ား

သင့္ေန႔လယ္စာ ထမင္းဘူးထံမွ ေမႊးႀကိဳင္တဲ့ အနံ႔၊ ဖြင့္လိုက္တဲ့အခါ စားခ်င္စဖြယ္ အေရာင္အဆင္းျဖစ္ေနေစဖို႔ ဟင္းမ်ားကို စီမံခ်က္ျပဳတ္တဲ့အခါ သင့္ေတာ္တဲ့ ဟင္းခတ္အေမႊးအၾကိဳင္မ်ားကို သင့္ေတာ္သလို ထည့္သြင္းခ်က္ျပဳတ္ရပါတယ္။ ဒီလိုနည္းနဲ႔  ေန႔စဥ္ သင္စားေသာက္လိုက္တဲ့ အစားအစာမ်ားမွာ ပါဝင္လာတဲ့  ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္မ်ားနဲ႔ ေဆးဖက္ဝင္အပင္မ်ားဆီမွ ရရွိလာႏိုင္မယ့္ က်န္းမာေရးအက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

င႐ုတ္သီးမႈန္႔

င႐ုတ္သီးမႈန္႔မ်ားကို အရာင္အတြက္ ျဖစ္ေစ၊ အနံ႔အရသာအတြက္ျဖစ္ေစ ဟင္းလ်ာမ်ားခ်က္ျပဳတ္ရာမွာ ထည့္သြင္းအသံုးျပဳ ေလ့ ရိွၾကပါတယ္။ ငရုတ္သီးမႈန္႔နီရဲရဲမ်ား ျဖည့္စြက္ထားတဲ့ ဟင္းလ်ာမ်ားရဲ႕ အေရာင္အဆင္းနဲ႔ အနံ႔အရသာကို လူတိုင္းနီးပါး (အစပ္မ ႀကိဳက္တဲ့ လူမ်ားကလြဲလို႔) လြန္ဆန္ႏိုင္ဖို႔ ခဲယဥ္းပါတယ္။အလြန္အကၽြံစားသံုးျခင္းက အစာအိမ္နဲ႔ေက်ာက္ကပ္အတြက္ အႏၲရာယ္ရွိေစ ႏိုင္ေသာ္လည္း ေတာ္သင့္႐ံုပမာဏေလာက္စားသံုးေပးျခင္းက သင့္ခႏၶာကိုယ္က်န္းမာေရးအတြက္ အက်ိဳးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ င႐ုတ္သီးရဲ႕ ပူစပ္တဲ့အရသာက င႐ုတ္သီးမွာပါဝင္တဲ့ Capsaicin ကြန္ေပါင္းေၾကာင့္ျဖစ္ျပီး က်န္းမာေရးအေထာက္အကူျပဳ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြမ်ားစြာ ရွိပါတယ္။ အဆစ္အျမစ္နဲ႔ ၾကြက္သားမ်ားနာက်င္ကိုက္ခဲတဲ့အခါ အသံုးျပဳေလ့ရွိတဲ့ ပလာစတာ၊ လိမ္းေဆးစတာေတြမွာ အဆိုပါကြန္ ေပါင္းပါေလ့ ရွိပါတယ္။ ငရုတ္သီးစားေပးျခင္းျဖင့္ ႏွာေခါင္းနဲ႔လည္ေခ်ာင္းအတြင္းရွိ  ေသြးေၾကာမ်ားကိုၾကံဳ႕ေစၿပီး အေအးမိျခင္းေၾကာင့္၊ တုပ္ေကြး ေၾကာင့္ျဖစ္တတ္တဲ့ ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္း ေဝဒနာကို သက္သာေစႏိုင္စြမ္းရွိပါတယ္။ ဒါ့အျပင္င႐ုတ္သီးစားေပးျခင္းျဖင့္ ခႏၶာကိုယ္ ရဲ႕ သဘာဝဇီကမၼျဖစ္စဥ္ ေတြကို တိုးျမႇင့္ျဖစ္ပ်က္ေစဖို႔ ကူညီေပးပါတယ္။ ငရုတ္သီးစားၿပီး နာရီအနည္းငယ္အၾကာမွာ သင့္ခႏၶာကိုယ္ထဲ မွာ ကယ္လိုရီမ်ားေလာင္ ကၽြမ္းမႈကို အရွိန္ျမႇင့္ေပးႏိုင္တာေၾကာင့္ မလိုအပ္တဲ့အဆီေတြ ခႏၶာကိုယ္ထဲ စုပံုမလာေအာင္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ စြမ္းရွိပါတယ္။ Antioxidant နဲ႔ Anti-inflammatory အစြမ္းလည္းရွိသလို သုေတသီေတြ ေနာက္ဆံုးေတြ႔ရွိထားခ်က္မ်ားအရ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ မွာ  အခ်ိဳ႕ေသာ Anticancer အစြမ္္းေတြလည္း ရွိေနတာကို ေတြ႔ရွိခ့ဲပါတယ္။ American Journal of Clinical Nutrition မွာေတာ့ သုေတသီေတြဟာ င႐ုတ္သီးမွာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့အစြမ္း ရွိေကာင္းရွိေနႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုထားေၾကာင္း ေဖာ္ျပထား ပါတယ္။ ဒ့ါအျပင္ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ရဲ႕ Capsaicin က အာရံုေၾကာေတြကိုလႈပ္ရွားသက္ဝင္ေစၿပီး ဦးေရျပားဆီသို႔ေသြးစီးဆင္းမႈကို ေကာင္းမြန္ ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုဦးေရျပားဆီသို႔ ေသြးလည္ပတ္မႈေကာင္းျခင္းကဆံပင္အျမစ္ေတြရဲ႕ အာဟာရစုပ္ယူႏိုင္စြမ္းကို ပိုမိုတိုးတက္ေစၿပီး ဆံပင္ေတြကို သန္စြမ္းေစပါတယ္။

ေလးညႇင္းပြင့္

ေလးညႇင္းပြင့္မ်ားကို မ်ားေသာအားျဖင့္ အိႏိၵယဟင္းလ်ာေတြမွာ ဟင္းခတ္အေမႊးအၾကိဳင္အျဖစ္ ထည့္သြင္း အသံုးျပဳေလ့ရွိပါ တယ္။ ေလးညႇင္းပြင့္မွာ ပါဝင္တဲ့ဓာတုပစၥည္း Eugenol က  Anti-inflammatory ဂုဏ္သတၱိ(ေရာင္ရမ္းမႈကို တားဆီးေပးႏိုင္စြမ္း) ရိွပါတယ္။ ေလးညွင္းပြင့္ေတြမွာ Antioxidant ပါဝင္မႈႏႈန္းျမင့္မားတာကို ေလ့လာမႈျပဳလုပ္သူေတြ ေတြ႔ရွိထားျပီး Antioxidant  နဲ႔ Anti-inflammatory ဂုဏ္သတၱိေတြ ေပါင္းစပ္ထားတဲ့ ေလးညႇင္းပြင့္မွာ က်န္းမာေရးအေထာက္အကူျပဳ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြ ရွိေနတာ မဆန္း ဘူးလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ေလးညႇင္းပြင့္ရဲ႕ က်န္းမားေရးအက်ိဳးေက်းဇူးေတြမွာ ႏွလံုးရဲ႕က်န္းမာသန္စြမ္းမႈကို ျမႇင့္တင္ေပးႏိုင္ျခင္းအစ ကင္ ဆာေရာဂါေတြကို ၾကံ့ၾကံ့ခံႏိုင္စြမ္း အလယ္အဆစ္အျမစ္ေရာင္ ေရာဂါေၾကာင့္ အ႐ိုးနဲ႔ အ႐ိုးႏုေတြ ပ်က္စီးျခင္းကို ေႏွးေကြးေစႏိုင္ျခင္း အဆံုး ပါဝင္ပါတယ္။ ေလးညွင္းမွာပါဝင္တဲ့ ဓာတ္ေပါင္းတစ္မ်ိဳးက သစ္ဂ်ပိုးေခါက္မွာပါဝင္တဲ့ ဓာတ္ေပါင္းနဲ႔တူညီတဲ့ အာနိသင္ရွိၿပီး ခႏၶာကိုယ္ထဲက အင္ဆူလင္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈကို တိုးျမႇင့္ေပးပါတယ္။ ေလးညႇင္းဆီမွာ ဘက္တီးရီးယားေတြကို ေသေစႏိုင္တဲ့အစြမ္းရွိၿပီး စမ္းသပ္မႈရလဒ္မ်ားအရ ပဋိဇီဝေဆးဝါးေတြကို ခုခံႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ ဘက္တီးရီးယားအမ်ိဳးအစားအခ်ိဳ႕ကိုပါ တိုက္ထုတ္ႏိုင္စြမ္းရွိတယ္လို႔ သိရ ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘက္တီးရီးယားမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ သင့္ရဲ႕ခံတြင္းေဝဒနာေတြကုိ ေလးညႇင္းပြင့္ေလးကို ငံုလို႔ သက္သာ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

မုန္ညင္းေစ့

မုန္ညင္းေစ့ဟာ ေဂၚဖီမ်ိဳးႏြယ္ဝင္ (Cabbage Family) မုန္ညင္းပင္မ်ားမွ ရရွိတာျဖစ္ျပီး ဒီအုပ္စုဝင္အပင္မ်ားဟာ ကင္ဆာဆဲလ္ မ်ားႀကီးထြားမႈကို ဟန္႔တားႏိုင္စြမ္းရွိတာကို ေလ့လာမႈေတြက ေတြ႔ရွိထားပါတယ္။ မုန္ညင္းေစ့က သဘာဝအားျဖင့္ အပူဓာတ္ရွိတာ ေၾကာင့္ ေဒသမ်ိဳးစံုရဲ႕တိုင္းရင္းေဆးဝါးအမ်ိဳးမ်ိဳးမွာ ထည့္သြင္းအသံုးျပဳေလ့ ရွိၾကပါတယ္။ စိတ္လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္၊ ရာသီဥတုေၾကာင့္  Raynaud's phenomenon (လက္ဖဝါးေျခဖဝါးမ်ားကို ေသြးလံုေလာက္စြာ စီးဆင္းမႈမရွိဘဲ ေအးစက္ေနတဲ့ျဖစ္စဥ္) ခံစားရေလ့ရွိတဲ့ လူေတြကို ကုသရာမွာ မုန္ညင္းေစ့ေလးမ်ားဟာ နာမည္ႀကီးပါတယ္။ မုန္ညင္းေစ့က ခံတြင္းအတြင္း တံေတြးရည္စိမ့္ထြက္အားကို ေကာင္းမြန္ေစၿပီး အစာေခ်လမ္းေၾကာင္းအတြင္း အစာေခ်ရည္ေတြစီးဆင္းမႈကို ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ သတိျပဳရမယ့္အခ်က္ကေတာ့ မုန္ညင္းေစ့(သို႔) မုန္႔ညင္းေစ့မႈန္႔မ်ားကို လက္ဖက္ရည္ဇြန္းတစ္ဇြန္းစာ ပမာဏထက္ပိုၿပီး မစားသံုးသင့္ပါဘူး။ မုန္ညင္းေစ့မွာ ဝမ္းေလွ်ာ ေအာ့အန္ေစတဲ့ ဂုဏ္သတၱိလည္း ရွိေနလို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ အစားမွားလို႔ျဖစ္ေစ၊ အစာအဆိပ္သင့္လို႔ ျဖစ္ေစ အေရးေပၚအေျခ အေနမွာ အထဲကအစာမ်ားကို ျပန္လည္စြန္႔ထုတ္ႏိုင္ဖို႔ မုန္ညင္းေစ့ေကၽြးၿပီး ကုသၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

နႏြင္း

နႏြင္း။ နႏြင္းကလည္း ဟင္းလ်ာတိုင္းလိုလိုမွာမပါမျဖစ္တဲ့ ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္တစ္မ်ဳိးလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ နႏြင္းဟာ ဟင္း လ်ာေတြကို စားခ်င္စဖြယ္အေရာင္အဆင္း ျဖစ္ေစ႐ံုသက္သက္မဟုတ္ဘဲ အစားစားခ်င္စိတ္ကို လႈံ႔ေဆာ္ေပးႏိုင္ၿပီး စားလိုက္တဲ့ အစာ ေတြကို ေခ်ဖ်က္ရာမွာလည္း အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးရွာေဖြေတြ႔ရွိထားခ်က္မ်ားအရ နႏြင္းကို ေရႊေရာင္သန္းေစတဲ့ Curcumin လို႔ေခၚတဲ့ ဓာတုပစၥည္းက ကင္ဆာကိုတိုက္ဖ်က္ႏိုင္တဲ့ ထိပ္တန္း Anticancer Agent တစ္မ်ိဳးျဖစ္ေၾကာင္း သိရပါတယ္။ ဓာတ္ခြဲခန္းမွ ထြက္လာတဲ့ရလဒ္မ်ားက နႏြင္းဟာကင္ဆာဆဲလ္ေတြ ႀကီးထြားမႈကိုတားဆီးေပးႏိုင္ၿပီး အထူးသျဖင့္ အူမႀကီးကင္ဆာနဲ႔ အေရျပားကင္ဆာ (Melanoma) ေတြကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ နႏြင္းဟာ အခ်ိဳ႕ေသာနာက်င္ေရာင္ရမ္းမႈေတြကို သက္သာေစႏိုင္စြမ္းရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

သစ္ဂ်ပိုးေခါက္

သစ္ဂ်ပိုးေခါက္ကလည္း ေဆးဖက္ဝင္ ဟင္းခတ္အေမႊးအၾကိဳင္မ်ားစာရင္းရဲ႕ ထိပ္ဆံုးေနရာမွာ ရွိေနပါတယ္။ သစ္ဂ်ပိုးေခါက္ရဲ႕ ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ထိန္းညိွျခင္းကို တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေစႏိုင္တဲ့ အစြမ္းဟာ ဆီးခ်ိဳေဝဒနာခံစားေနရတဲ့ လူေတြၾကားမွာ လ်င္လ်င္ ျမန္ျမန္ ေရပန္းစားလာပါတယ္။ သစ္ဂ်ပိုးေခါက္မွရရွိႏိုင္တဲ့ သဘာဝဓာတ္ေပါင္းအခ်ဳိ႕ဟာ အင္ဆူလင္ကိုေကာင္းစြာ ထိန္းခ်ဳပ္ေပးႏိုင္ၿပီး သစ္ဂ်ပိုးေခါက္မႈန္႔ လက္ဖက္ရည္ဇြန္းတစ္ဝက္ခန႔္ကို ေန႔စဥ္ပံုမွန္စားသံုးေပးျခင္းျဖင့္ ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ျမင့္မားမႈကို ေလ်ာ့က်ေစႏိုင္ ပါတယ္။ ဒီလိုစားသံုးေပးျခင္းက ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ကို က်ဆင္းေစႏိုင္ရံုသာမကပဲ ခႏၶာကိုယ္ထဲက ကိုလက္စထေရာပမာဏ ၁၂ % ကေန ၃၀ % အထိ က်ဆင္းေစႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးခဲျခင္းမျဖစ္ေအာင္လည္း ကာကြယ္ေပးႏိုင္တာေၾကာင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာအတြင္း ေသြးခဲမ်ားပိတ္ဆို႔ျခင္းေၾကာင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းျခင္း၊ ႐ုတ္တရက္ႏွလံုးရပ္ျခင္းစတဲ့ ျပႆနာမ်ားကိုလည္း ကာကြယ္ၿပီးသား ျဖစ္ေစ ပါတယ္။ အျခားအျခားေသာ ေဆးဖက္ဝင္ဟင္းခတ္မ်ားကဲ့သို႔ သစ္ဂ်ပိုးေခါက္မွာ ဘက္တီးရီးယားမ်ားကို ကာကြယ္ႏိုင္စြမ္းနဲ႔ ေရာင္ ရမ္းမႈကို သက္သာေစႏိုင္တဲ့ အစြမ္းေတြရွိေနပါေသးတယ္။ လတ္တေလာျပဳလုပ္ထားတဲ့ ေလ့လာမႈေတြအရ သစ္ဂ်ပိုးေခါက္မွာ Polyphenols အမည္ရ Antioxidant တစ္မ်ိဳးႂကြယ္ဝစြာပါရွိျပီး ႏွလံုးက်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူျပဳႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ သစ္ဂ်ပိုးေခါက္မွာ အမွ်င္ဓာတ္လည္းႂကြယ္ဝစြာ ပါဝင္ပါတယ္။

အထက္ေဖာ္ျပပါ ဟင္းခတ္အေမႊးအၾကိဳင္ေတြကို  ႏိုင္ငံမ်ားစြာရဲ႕ ႐ိုးရာအစားအစာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ထည့္သြင္းအသံုးျပဳ ေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ျမန္မာ့႐ိုးရာဟင္းလ်ာအခ်ဳိ႕မွာလည္း င႐ုတ္သီးမႈန္႔၊ နႏြင္း၊ သစ္ဂ်ပိုးေခါက္ စတဲ့ ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္ေတြကို အသံုးျပဳလို႔ ခ်က္ျပဳတ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ထိပ္တန္းဟင္းခတ္ အေမႊးအႀကိဳင္မ်ားစာရင္းမွာ ဂ်င္း၊ နံနံေစ့၊ ဇာတိပၹိဳလ္သီး၊ င႐ုတ္ေကာင္း အစ ရွိတဲ့ ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္မ်ားလည္း ပါဝင္ပါေသးတယ္။ အျခားေဆးဝါးေတြကို ျဖည့္စြက္စားသံုးစရာ မလိုအပ္ဘဲ ဒီလို အာဟာရ တန္ဖိုးျဖင့္မားတဲ့ သဘာဝပစၥည္းမ်ားကို သင္ေန႔စဥ္စားသံုးတဲ့ ဟင္းလ်ာမ်ားထဲမွာ လိုက္ဖက္သလို ထည့္သြင္းခ်က္ျပဳတ္စားသံုးၿပီး က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္တဲ့ဘဝကို အခ်ိန္ၾကာၾကာ ျဖတ္သန္းႏိုင္ဖို႔ အၾကံျပဳလိုက္ရပါတယ္။

Ref;Reader’s Digest