ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္း

ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္းဆိုတာက ဆီးစြန္႔ တဲ့စနစ္ႀကီး တစ္ခုလံုးမွာ ပါ၀င္တဲ့ ေက်ာက္ကပ္၊ ဆီးႁပြန္၊ ဆီးအိတ္နဲ႔ ဆီးလမ္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ ဘက္တီးရီးယားမ်ား ကူးစက္ခံရျခင္းကို ဆိုလိုပါ တယ္။ အမ်ဳိးသားမ်ားထက္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား မွာ ပိုမိုျဖစ္ပြားလြယ္တဲ့ ေရာဂါတစ္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး စနစ္ တက်  ကုသပါက အလြယ္တကူ ေပ်ာက္ကင္းႏုိင္တဲ့ ေရာဂါတစ္မ်ဳိးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆီး လမ္းေၾကာင္းကို မၾကာခဏ ပိုး၀င္ျခင္းကေတာ့ ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္ပ်က္စီးေစႏိုင္လို႔ သတိထားရမယ့္ ကိစၥတစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္း ဆုိသည္မွာ

လူ႔ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္မွာရွိတဲ့ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ကို ေက်ာက္ကပ္၊ ဆီးအိတ္၊ ဆီးအိတ္မွ ျပင္ပသို႔ ဆီးထြက္သည့္ ႁပြန္မ်ားနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္ ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ ျခင္းဆိုတာက ခႏၶာကိုယ္ျပင္ပကို ဆီးစြန္႔ထုတ္
တဲ့ လမ္းေၾကာင္းမွတစ္ဆင့္  ဘက္တီးရီးယားေတြ ၀င္ေရာက္လာၿပီး ဆီးအိတ္ထဲမွာ တျဖည္းျဖည္း ဘက္တီးရီးယား အေရအတြက္ေတြ ပြားမ်ားလာ တာကို ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုး၀င္ျခင္းလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

ဆီးစြန္႔တဲ့ စနစ္ဟာ အမွန္တကယ္မွာေတာ့ အဆိုပါ မိုက္ခ႐ို႕ပ္ပိုးမႊားေတြ ၀င္ေရာက္လာျခင္း ကိုကာကြယ္ဖုိ႔ ဒီဇိုင္းျပဳလုပ္ထားတာ ျဖစ္ေသာ္ လည္း တစ္ခါတရံ အဆိုပါ စနစ္ပ်က္ယြင္းၿပီး ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္း ျပႆနာ ျဖစ္ေပၚလာရပါတယ္။ ဆီးလမ္းေၾကာင္းထဲကို ၀င္ေရာက္ ႏိုင္ၿပီဆိုတာနဲ႔ အဆိုပါ ဘက္တီးရီးယားေတြဟာ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္နဲ႔ကို ေပါက္ဖြားပြားမ်ားလာၾက ပါေတာ့တယ္။ ကိုယ္တြင္း အဂၤါတည္ေဆာက္ပံု ေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္လွ်င္ အမ်ဳိးသမီး ေတြက ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုး၀င္ႏိုင္ေခ် ပိုမ်ားၿပီး မ်ားေသာအားျဖင့္ ဆီးအိတ္နဲ႔ ဆီးႁပြန္တစ္ေလွ်ာက္ ပိုး၀င္တဲ့ ျပႆနာကို ခံစားၾကရေလ့ရွိပါတယ္။

-    ဆီးအိတ္ပိုး၀င္ျခင္း - ဆီးအိတ္ပိုး၀င္တဲ့ ျပႆနာက မ်ားေသာအားျဖင့္ အစာအိမ္နဲ႔ အူ လမ္းေၾကာင္း(GI)  တစ္ေလွ်ာက္မွာေတြ႕ရေလ့ရွိတဲ့  Escherichia coli (E. coli) အမည္ရ ဘက္တီးရီး ယားေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခါတရံမွာ အျခား ဘက္တီးရီးယား အမ်ဳိးအစားမ်ားေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ခႏၶာကုိယ္ တည္ေဆာက္ပံုအရ ဆီးႁပြန္တိုျခင္းေၾကာင့္ ဆီး အိတ္ေရာင္ျခင္း (သို႔) ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ႏိုင္ေခ် အမ်ဳိးသားမ်ားထက္ ပိုမ်ားပါတယ္။
-    ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္း - ဆီးလမ္း ေၾကာင္း(သို႔) ဆီးႁပြန္ပိုး၀င္ျခင္း အမ်ဳိးအစားက ေတာ့ အစာအိမ္န႔ဲ အူလမ္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ရွိ ဘက္တီးရီးယားေတြ စအိုမွတစ္ဆင့္ ဆီးႁပြန္ရွိရာ သို႔ ျပန္႔ႏွံ႔သြားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကလည္း
အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။  အမ်ဳိးသမီး ေတြရဲ႕ ဆီးႁပြန္ဟာ သားအိမ္လမ္းေၾကာင္းနဲ႔ နီး တာေၾကာင့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းမွ ကူးစက္တက္တဲ့ ေရာဂါမ်ားမွတစ္ဆင့္ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္း လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္းက အျမဲတစ္ေစ တူညီတဲ့ လကၡဏာေတြ ျပေလ့မရွိတတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ ေလ့ျဖစ္ထရွိတဲ့ လကၡဏာတစ္ခ်ဳိ႕ ရွိေနပါတယ္။
-    မၾကာမၾကာ ဆီးသြားလိုျခင္း
-    ဆီးပူျခင္း
-    ဆီးတစ္စက္ျခင္းက်ျခင္း၊ ဆီးထြက္နည္းလာျခင္း
-    ဆီးတြင္ အနည္ပါလာျခင္း
-    ဆီးအေရာင္(အလြန္)ရင့္လာျခင္း(ဆီးတြင္ ေသြးပါလာသည့္ လကၡဏာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္)
-    ဆီးနံ႔ သိသိသာသာ ျပင္းလာျခင္း
-    ဆီးအိမ္နဲ႔ တင္ပါးဆံုး႐ိုးတစ္ေလွ်ာက္ နာက်င္ကိုက္ခဲလာျခင္း (အထူးသျဖင့္ ဆီးခံု႐ိုးတစ္၀ုိက္)

အေျခခံ အေၾကာင္းအရင္းမ်ား

အထက္မွာဆုိခဲ့ၿပီးသလိုပါပဲ။ ဆီးလမ္း ေၾကာင္းပိုး၀င္တဲ့ ျပႆနာက အမ်ဳိးသားမ်ားထက္စာရင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားမွာပိုၿပီး အေတြ႕ရမ်ားပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ခႏၶာကုိယ္ ဖြဲ႕စည္းတည္ ေဆာက္ပံုအရ ဆီးႁပြန္တိုေသာေၾကာင့္ ဆီးအိတ္ဆီကို ဘက္တီးရီးယားေတြ လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ လ်င္ လ်င္ျမန္ျမန္ ေရာက္ရွိပ်ံ႕ပြားႏိုင္တာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

 ေက်ာက္ကပ္မွာ ဆီးေက်ာက္တည္ေနျခင္း၊ ဆီးခ်ဳိေရာဂါနဲ႔ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ခုခံအားကုိ က်ဆင္း ေစတဲ့ အျခားေရာဂါေတြရွိေနရင္ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုး၀င္တဲ့ျပႆ     နာကို ခံစားရဖို႔ ရာခိုင္ႏႈန္းပိုမ်ားတယ္လို႔ ဆိုရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးသြားရာမွာ အခက္အခဲ ရွိလို႔ ဆီးပိုက္တပ္ဆင္ထားရတဲ့ သူေတြမွာလည္း ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ႏိုင္ေခ်မ်ားပါတယ္။

ေနာက္ဆက္တြဲ အေျခအေနမ်ား

ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္တဲ့အခါ ျဖစ္ႏိုင္ရင္သင့္ေတာ္တဲ့  ကုသမႈကို ခ်က္ခ်င္းခံယူသင့္ပါတယ္။ အကယ္၍ေရာဂါက သက္သာသလို ျဖစ္သြားျခင္း ေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အေၾကာင္းအမ်ဳိး မ်ဳိးေၾကာင့္ ကုသမႈမျပဳပါက ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္းမွ တစ္ဆင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာေတြ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေခ်ရွိပါတယ္။

ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္းကို သင့္ေတာ္တဲ့ ကုသမႈ စနစ္တက် မခံယူျခင္းေၾကာင့္ ေရာဂါ ျပန္လည္ျဖစ္ပြားျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးသြား ျခင္း၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ လမေစ့ ဘဲ ကေလးေမြးျခင္း၊ ေပါင္ခ်ိန္မျပည့္ေသာ ကေလးေမြးဖြားျခင္း စတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာေတြ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တာေၾကာင့္ ဂ႐ုစုိက္သင့္တဲ့ ေရာဂါ တစ္မ်ဳိးလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

ကုသမႈ ခံယူလိုက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားဟာ ရက္အနည္းငယ္အတြင္း သက္ သာသြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္းကိုကုသဖို႔ ပဋိဇီ၀ေဆး အမ်ဳိးအစားကို အသံုးျပဳေလ့ရွိတာေၾကာင့္ ဆရာ၀န္ညြန္ၾကားခ်က္ အတိုင္း ေဆးပတ္လည္ေအာင္ ေသာက္ဖို႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။

ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ၿပီ ဆိုလွ်င္

ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္းရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ လကၡဏာမ်ားေတာ့ နာက်င္မႈ ခံစားရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္းကို ပဋိ ဇီ၀ေဆး အသံုးျပဳၿပီးကုသေနစဥ္အတြင္း နာက်င္မႈ ေ၀ဒနာမ်ားသက္သာေအာင္ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ နည္းလမ္းမ်ားကို အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။

 ေရမ်ားမ်ား ေသာက္ရပါမယ္။  “ေရမ်ားမ်ား ေသာက္ပါ” ဆိုတာက က်န္းမာေရးအတြက္ မလုပ္ မျဖစ္ လိုက္နာရမယ့္ ေရႊေရာင္စည္းမ်ဥ္း ျဖစ္ပါ တယ္။ မွန္ပါတယ္။ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္တဲ့ အခါမွာ ဘက္တီးရီးယားေတြကို တိုက္ထုတ္ဖို႔ ျပင္ပက ပဋိဇီ၀ေဆးရဲ႕ အကူအညီကို ယူႏိုင္သလို သင့္ရဲ႕ ဆီးမွတစ္ဆင့္ ဘက္တီးရီးယားေတြကို စြန္႔ ထုတ္ပစ္ႏိုင္ဖို႔ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ေပးဖို႔လည္း လုိအပ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ သင့္ရဲ႕ ဆီးအိတ္ကို မသက္မသာ ျဖစ္ေစမယ့္ ေကာ္ဖီ၊ အယ္လ္ကိုေဟာ၊ အခ်ဥ္ ဓာတ္(သို႔) ကဖိန္းဓာတ္ပါတဲ့ ေဖ်ာ္ရည္ေတြကို ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေရွာင္ သင့္ပါတယ္။ အဆိုပါ အရည္ေတြက ဆီးအိတ္ကိုလံႈ႔ေဆာ္မႈျဖစ္ေစၿပီး ခ်က္ခ်င္းနဲ႔ မၾကာခဏ ဆိုသလို ဆီးသြားလိုစိတ္ ျဖစ္ေစႏိုင္ၿပီး သင့္ကို မသက္မသာ ျဖစ္ေစပါလိမ့္မယ္။

နာက်င္မႈ ခံစားေနရတဲ့ ေနရာတစ္၀ိုက္ကို ေႏြးေႏြးေထြးေထြး ထားေပးျခင္းကလည္း နာက်င္မႈကို အေတာ္အတန္ ေလ်ာ့ပါးသက္သာ ေစႏိုင္ပါတယ္။ နာက်င္မႈခံစားရတဲ့ ဆီးစပ္နဲ႔ ဆီး အိမ္နားကို အရမ္းမပူတဲ့ ေရေႏြးအိတ္ကပ္ေပးတာ မ်ဳိး လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈ
  

 ျဖစ္ၿပီးမွကုသျခင္းထက္ မျဖစ္ခင္ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္မႈ  တတ္ႏိုင္သေလာက္ ျပဳလုပ္ထားျခင္းက အေကာင္းဆံုးဆိုတာ သင္သိထားၿပီး ျဖစ္မွာပါ။

အရည္မ်ားမ်ား ေသာက္ပါ ။  အရည္ဆိုရာမွာ  သင္ေသာက္သံုးတဲ့ ေရ တစ္မ်ဳိးတည္းကိုသာ မဟုတ္ ဘဲ သင္ေန႔စဥ္စားသံုးတဲ့ ဟင္းရည္၊ အသီးအႏွံ နဲ႔ ေဖ်ာ္ရည္မ်ားမွရရွိတဲ့ အရည္ဓာတ္မ်ားကိုပါ ဆိုလို ပါတယ္။  သန္႔စင္တဲ့ ႐ိုး႐ိုးေရကေတာ့ က်န္းမာေရး အတြက္ အသင့္ေတာ္ဆံုးဆိုတာ အျငင္းပြားဖြယ္ မရွိ ပါဘူး။ တတ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ေရခဲေရ မဟုတ္တဲ့ သန္႔စင္ တဲ့ ႐ိုး႐ိုးေရကိုသာ ပမာဏမ်ားမ်ား ေန႔စဥ္ေသာက္ ပါ။ ေရေသာက္ပ်င္းတယ္၊ ေရရဲ႕ အရသာေၾကာင့္ေရေသာက္ရမွာ ၿငီးေငြ႔တယ္ဆိုရင္ ေရဓာတ္ပါ ၀င္တဲ့ အသီးအႏွံနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ားကို မ်ား မ်ားစားသံုးေပးဖို႔ေတာ့ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။

ဆီးမေအာင့္ထားပါနဲ႔။ အထက္မွာ ေဖာ္ျပ ၿပီးခဲ့သလိုပါပဲ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ျခင္းက သင့္ ရဲ႕ ဆီးကိုက်ဲ(အားေပ်ာ့)ေစၿပီး ဆီးမၾကာမၾကာ သြားေစႏိုင္ပါတယ္။ ဆီးမၾကာမၾကာ သြားေပး ပါမွ ဆီးအိတ္ထဲမွာ ဆီးအေဟာင္းေတြ က်န္မေနရစ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးဆိုတာက ခႏၶာကိုယ္က မလိုအပ္လို႔ စြန္႔ထုတ္ပစ္ရမယ့္ အညစ္အေၾကး ျဖစ္ပါတယ္။ အဆိုပါ စြန္႔ပစ္ရမယ့္ အညစ္အေၾကး ေတြ က်န္ရွိခဲ့တာက က်န္းမာေရးအတြက္ ဘယ္ လိုမွမေကာင္းတဲ့ အရာျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးသြားခ်င္တဲ့အခ်ိန္ မသြားဘဲ ေအာင့္ထားလိုက္ရင္ ဆီးအိတ္ ထဲမွာ ဆီးေတြစုမိေနၿပီး အဆိုပါ ဆီးက်န္ေတြထဲမွာ ဘက္တီးရီးယားေတြ ေကာင္းေကာင္းႀကီးကို ရွင္ သန္ေပါက္ဖြားႏိုင္ၾကပါတယ္။ အဆိုပါ ဘက္တီးရီး ယားေတြက ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္းဆိုတဲ့ ျပႆနာကို ဖန္တီးၾကမယ့္ တရားခံေတြ ျဖစ္ပါ တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္းကို ကာကြယ္ဖို႔ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္ေပးဖို႔ လိုအပ္သလို ဆီးသြားခ်င္တဲ့အခါ ေအာင့္ထားတာမ်ဳိး မလုပ္ ဖို႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။
Ref; Mayo Clinic